Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla firm

»

Prawo pracy

»

BHP

» Co powinien zapewnić ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Co powinien zapewnić pracodawca w trakcie upałów?

05.07.2016

BHP

W tym roku meteorolodzy zapowiadają kolejne gorące lato. Z pewnością upały sprzyjają wypoczynkowi, ale jeśli trzeba pozostać w pracy mogą szczególnie dokuczać. Pracodawcy są zobowiązani spełnić dodatkowe wymagania w letnie dni tak, aby pracownik mógł wykonywać swoją pracę w odpowiednich i możliwie komfortowych warunkach. W artykule o tym, jakie obowiązki ciążą na pracodawcy, a tym samym jakie prawa przysługują pracownikom w upalne dni.

Jak wskazuje Kodeks pracy w art. 94  pkt 2a  jednym z obowiązków pracodawcy jest organizowanie pracy w sposób zapewniający zmniejszenie uciążliwości pracy. Wysoka temperatura podczas wykonywania pracy niewątpliwie sprawia, że nawet lekka praca staje się uciążliwa.

W przepisach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy została określona ściśle tylko najniższa temperatura w pomieszczeniu pracy. Stosownie do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. nr 169, poz. 1650 z późn. zm.) pracodawca powinien zapewnić w pomieszczeniu pracy temperaturę odpowiednią ze względu na rodzaj tej pracy - nie powinna być ona niższa niż 14˚C. Jednocześnie § 30 rozporządzenia wskazuje, że temperatura może być niższa niż wskazane 14˚C jeśli względy technologiczne nie pozwalają na to, by temperatura mogła być wyższa. Inna dolna granica temperatury została określona dla pracy lekkiej i wykonywanej w pomieszczeniach biurowych - nie może być niższa niż 18˚C. Górna granica temperatury w pomieszczeniach pracy nie została natomiast ściśle określona. Regulacja dotyczy jedynie pracowników młodocianych i zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów  z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudnienia przy niektórych z tych prac (Dz.U. Nr 200, poz. 2047 z późn. zm.) nie mogą oni pracować w pomieszczeniach, w których temperatura przekracza 30˚C, a względna wilgotność powietrza przekracza 65%. Pracownicy młodociani powyżej 17. roku życia pracujący w mikroklimacie gorącym do wartości 26˚C wskaźnika termicznego WBGT nie mogą wykonywać pracy dłużej niż 3 godziny na dobę a pracodawca ma obowiązek zapewnić im napoje i dziesięciominutowe przerwy po każdych pięćdziesięciu minutach pracy.

Pracodawca w celu zmniejszenia uciążliwości pracy w trakcie upałów powinien:

  • zapewnić nieodpłatne napoje, których rodzaj i temperatura powinny być dostosowane do warunków wykonywanej pracy – zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych napojów i posiłków (Dz. U. z 1996 r. nr 60 poz. 279) powinny być to napoje zimne, jeśli na stanowiskach pracy temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28˚C, a jeśli jest wykonywana na otwartej przestrzeni, gdy temperatura przekracza 25˚C;

  • zapewnić odpowiednią wentylację pomieszczeń pracy – zgodnie z § 32 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. nr 169, poz. 1650 z późn. zm.) w pomieszczeniach pracy powinna być zapewniona wymiana powietrza wynikająca z potrzeb użytkowych i funkcji tych pomieszczeń, bilansu ciepła, wilgotności oraz zanieczyszczeń stałych i gazowych, jednocześnie § 35 pkt 2  powoływanego rozporządzenia nakazuje, aby stosowana klimatyzacja lub wentylacja nie powodowała przeciągów, wyziębienia i przegrzewania pomieszczeń, w których wykonywana jest praca. Okna i świetliki powinny być wyposażone w urządzenia, które umożliwiają otwieranie ich w sposób łatwy i bezpieczny z poziomu podłogi, a ponadto ustawianie części otwieranych w pożądanym położeniu;

  • okna i świetliki powinny być wyposażone w urządzenia, które eliminują nadmierne operowanie promieni słonecznych na stanowiska pracy np. żaluzje, rolety.

Wymienione obowiązki pracodawcy w trakcie upałów mające na celu zmniejszenie uciążliwości pracy w tym okresie są podstawą i pracodawca musi się do nich stosować. Wynika to z regulacji art. 207 §2 pkt 3 Kodeksu pracy który nakłada na pracodawcę obowiązek  reagowania na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy.

Działania zmierzające ku zmniejszeniu uciążliwości pracy w trakcie upałów podejmowane przez pracodawcę nie muszą się ograniczać do wskazanych powyżej obowiązków. Pracodawca może zdecydować się również na skrócenie czasu pracy pracownikom – pozwolić na wcześniejsze zakończenie pracy lub wprowadzić dodatkowe przerwy w pracy w upalne dni. Jednocześnie pracownikowi, któremu został skrócony czas pracy w trakcie upałów nie może zostać obniżone wynagrodzenie za pracę z tego powodu.

Jeżeli pracodawca nie wypełnia swoich obowiązków związanych z zapewnieniem odpowiednich warunków pracy może zostać ukarany mandatem przez Państwową Inspekcję Pracy zgodnie z art. 293 § 1 Kodeksu Pracy: „Kto, będąc odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny pracy albo kierując pracownikami lub innymi osobami fizycznymi, nie przestrzega przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, podlega karze grzywny od 1 000 zł do 30 000 zł”.

Pracownik, któremu nie zostały zapewnione odpowiednie warunki pracy w trakcie upałów może powstrzymać się od wykonywania obowiązków po powiadomieniu o tym pracodawcy zachowując jednocześnie prawo do wynagrodzenia.

Nawet lekka praca w trakcie upałów może okazać się uciążliwa. Wysoka temperatura nakłada na pracodawców dodatkowe obowiązki, ponieważ muszą stworzyć w tym czasie odpowiednie warunki, w celu zmniejszenia uciążliwości pracy swoim pracownikom. Jeśli nie podejmą odpowiednich działań w tym kierunku może skutkować to nałożeniem grzywny, a nawet odpowiedzialnością karną. Praca nie może być wykonywana jeżeli zagraża zdrowiu lub życiu pracownika, a więc w sytuacji, gdy pracodawca nie zapewni pracownikowi odpowiednich warunków pracy w czasie wysokich temperatur pracownik może zaprzestać wykonywania obowiązków po powiadomieniu o tym pracodawcy.

MASZ PYTANIE?