Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla każdego

»

Prawo rodzinne

»

Alimenty

» Czy Program 500+ wpływa ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Czy Program 500+ wpływa na obniżenie alimentów?

27.04.2016

Alimenty

Wraz z wejściem w życie programu 500+ pojawiły sie osoby zainteresowane obniżeniem alimentów zasądzonych na rzecz ich dzieci z powodu dodatkowego dochodu. Zapadł już nawet pierwszy wyrok, w którym sąd odmowę przyznania dziecku wyższego świadczenia umotywował m.in. możliwością ubiegania się o pomoc rządową. Czy taka linia orzecznicza się utrzyma? Zdania wśród prawników co do słuszności takiego rozwiązania są podzielone.

Podstawy do uznania, iż ograniczenie alimentów rzeczywiście jest uzasadnione można doszukać się w treści art. 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz. 195), zgodnie z którym „celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych”. Jego interpretacja wskazuje na to, iż państwo przejęło na siebie część kosztów utrzymania dzieci. Treść art. 4 ustawy sugeruje bowiem, iż pieniądze z programu rządowego przeznaczone są na zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb dziecka – podobnie jak alimenty. Częściowe zaspokojenie tych potrzeb małoletniego przez świadczenie 500+ uzasadniałoby więc proporcjonalne zmniejszenie obowiązku alimentacyjnego. W przeciwnym wypadku, otrzymując pieniądze z obu źródeł, potrzeby dziecka spełnione byłyby ponad wyznaczony prawem poziom, czyli ponad „usprawiedliwione potrzeby uprawnionego”.

Argumenty drugiej strony sporu wydają się być mniej przekonujące. Wskazuje się, iż w przypadku rodzin wielodzietnych ustawa nie uzależnia przyznania świadczenia od dochodów rodziny, jest ono przyznawane również tym rodzinom, które nie mają problemów z utrzymaniem dzieci, co ma poddawać w wątpliwość, czy rzeczywiście chodzi tu jedynie o podstawowe potrzeby dziecka. Natomiast przepisy prawa rodzinnego wskazują, że zakres świadczeń alimentacyjnych zależy nie tylko od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, ale również od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 par. 1 k.r.o), a obowiązek utrzymania dzieci spoczywa głównie na rodzicach (art. 133 par. 1 k.r.o.). Wobec tego w przypadku wyższych możliwości majątkowych rodzica płacącego alimenty, jest on zobowiązany do wyższego świadczenia, nawet wówczas, gdy przewyższa ono koszty zaspokojenia podstawowych potrzeb dziecka. Ponadto, przepisy prawa rodzinnego nie uzależniają wysokości alimentów od wysokości pomocy ze strony Państwa.

Wart uwagi jest również pogląd, iż świadczenie wychowawcze stanowi quasi – majątek dziecka, a zgodnie z art. 133 § 1 k.r.o. rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka tylko wówczas, gdy dochody z jego majątku nie wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Skoro tak, to należy je uwzględnić przy ustalaniu wysokości świadczenia alimentacyjnego.

Przeciwnicy podkreślają, iż ustawa ma poprawiać sytuację dziecka, a nie rodziców. Cel ustawy zdaje się zaprzeczać powyżej przytoczonej interpretacji art. 4 ustawy i podnoszonym argumentom przemawiającym za obniżaniem alimentów. Zgodnie z uzasadnieniem ustawy, jej głównym założeniem jest wsparcie rodzin wielodzietnych i ubogich poprzez poprawę zaspokojenia istotnych potrzeb dziecka, wynikających z konieczności jego utrzymania, wykształcenia i przygotowania do życia. Natomiast, przyznanie świadczenia wychowawczego przy jednoczesnym obniżeniu alimentów w żaden sposób nie zmienia sytuacji dziecka.   

Najważniejszą kwestią w tym sporze jest odpowiedź na pytanie, czy pieniądze z Programu 500+ mają odciążyć rodziców z wydatków ponoszonych przez nich na utrzymanie dzieci, czy też ma umożliwić zaspokojenie tych potrzeb dzieci, które do tej pory były niezaspokojone z powodu niewystarczających możliwości finansowych rodziny. Wszystko zależy od tego, jaką linię orzeczniczą przyjmą sądy. Wydaje się, że przyznanie pomocy rządowej powinno skutkować obniżeniem alimentów, w szczególności z uwagi na literalne brzmienie art. 4, który wskazuje iż celem świadczenia wychowawczego jest zaspokojenie podstawowych potrzeb dziecka.

 

Przeczytaj także:

Uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego – część I

Jak prawnie uregulowana jest alimentacja w rodzinie?

Jak prawnie uzyskać świadczenia socjalne po przekroczeniu kwoty uprawniającej do skorzystania?

MASZ PYTANIE?