Porada prawna on-line

Artykuły

» Dodatek za pracę w ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

sklep

Dodatek za pracę w niedziele i święta

07.07.2016

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa niedziele i święta są dniami wolnymi od pracy. W określonych przypadkach Kodeks pracy przewiduje  możliwość wykonywania pracy w tych dniach, a mianowicie w sytuacjach, gdy jest to uzasadnione rodzajem wykonywanej działalności. Dokładne wyliczenie ustawodawca wprowadził w art. 15110 Kodeksu pracy, wyróżnić tutaj można w szczególności: konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony zdrowia i życia ludzkiego, ochrony mienia, ochrony środowiska, przy pracy zmianowej, w transporcie i komunikacji, przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludzkości np. w gastronomii lub zakładach prowadzących działalność turystyczną. Za pracę w niedzielę lub święto pracodawca powinien zapewnić pracownikowi inny dzień wolny od pracy, a jeżeli jest to niemożliwe dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy.

Dodatek za pracę w niedziele i święta wynosi 100% wynagrodzenia i powinien zostać wypłacony, jeżeli pracownik nie otrzymał za pracę w niedzielę lub święto innego dnia wolnego od pracy. Termin dla pracodawcy na udzielenie dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w tych dniach różni się w zależności od tego, czy praca była wykonywana w niedzielę, czy święto. Jeżeli święto przypada w niedzielę stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące pracy w niedzielę. Jeśli praca wykonywana jest przez pracownika w niedzielę pracodawca powinien zapewnić mu dzień wolny od pracy w okresie 6 dni poprzedzających lub 6 dni następujących po takiej niedzieli, jeżeli pracownik nie będzie mógł skorzystać z dnia wolnego w tym okresie wówczas przysługuje mu dzień wolny za przepracowaną niedzielę do końca okresu rozliczeniowego. Z kolei pracownikowi wykonującemu pracę w święto przysługuje dzień wolny od pracy do końca okresu rozliczeniowego.

W obu tych przypadkach, jeżeli zapewnienie dnia wolnego przez pracodawcę do końca okresu rozliczeniowego nie jest możliwe pracodawca ma obowiązek wypłacić dodatek za pracę w niedzielę lub w święto w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy. Pracownik ma prawo otrzymać dodatek za pracę w niedzielę lub święto tylko, jeżeli pracodawca nie zapewni mu dnia wolnego w wyżej wymienionych terminach za pracę w te dni. Pracownik powinien otrzymać dodatek bez względu na to, w jakim systemie pracy jest zatrudniony. Wyjątkiem pozostaje tutaj jedynie wykonywanie pracy w systemie pracy weekendowej, ponieważ praca w tym systemie charakteryzuje się tym, że pracownik wykonuje pracę tylko w piątki, soboty, niedziele i święta i, jak wskazują przepisy Kodeksu pracy, praca ta jest wykonywana w niepełnym wymiarze czasu pracy. Pracownik weekendowy nie uzyskuje, więc prawa do dodatku za pracę w niedzielę i święta, ponieważ są one dla niego normalnymi dniami roboczymi.

W związku z tym, że z uwagi na pracę w niedzielę lub święto może zostać przekroczona przeciętna tygodniowa norma czasu pracy pracownika pojawiły się wątpliwości czy pracownikowi należy się dodatek za pracę niedzielę lub święto i równocześnie drugi dodatek za godziny nadliczbowe (również 100 % wynagrodzenia). Wątpliwości te rozwiała uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2006 r. w sprawie o sygn. akt II PZP 11/05, w której stwierdzono, że „w razie nieudzielenia przez pracodawcę w okresie rozliczeniowym innego dnia wolnego od pracy w zamian za dozwoloną pracę świadczoną w niedzielę lub święto, pracownikowi przysługuje za każdą godzinę takiej pracy tylko jeden dodatek przewidziany w art. 15111§ 2 in fine lub § 3 k.p.” Oznacza to, że nie ma podstaw do tego, aby wypłacać pracownikowi dodatek za pracę w niedziele i święta w wysokości 200 % wynagrodzenia z uwagi na przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy. Pracownikowi należy się tylko jeden dodatek za nieudzielenie dnia wolnego w zamian za pracę w niedzielę lub święto w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy.

Podsumowując, w uzasadnionych przypadkach praca w niedziele i święta jest dozwolona, pomimo, że niedziele i święta zgodnie z przepisami Kodeksu pracy są dniami wolnymi od pracy, a więc nie należą do dni roboczych. Pracodawca powinien zapewnić pracownikowi dzień wolny od pracy w terminach wskazanych w przepisach Kodeksu Pracy w zamian za pracę w te dni. Jeżeli za względu na jakieś okoliczności np. brak obsady udzielenie dnia wolnego nie jest możliwe pracownik nabywa prawo do dodatku za pracę w te dni w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy. Gdy praca w niedzielę i święto powoduje przekroczenie tygodniowej normy czasu pracy pracownika i tym samym stanowi pracę w godzinach nadliczbowych pracownik może otrzymać tylko jeden dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy.

MASZ PYTANIE?