Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla firm

»

Prawo cywilne

»

Nieruchomości

» Immisje – część II

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Immisje – część II

23.03.2016

Nieruchomości

W sytuacji, gdy dojdzie do oddziaływania pośredniego, zakłócającego korzystanie z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, jej właściciel może żądać przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania dalszych naruszeń w drodze art. 222 § 2 k.c. tj. roszczenia negatoryjnego.

 Oddziaływanie pośrednie na nieruchomości sąsiednie, o którym mowa w art. 144 k.c. jest dopuszczalne, o ile mieści się w granicach przeciętnej miary, oceny której dokonuje się według dwóch kryteriów: społeczno-gospodarczego przeznaczenia obu nieruchomości oraz stosunków miejscowych.

Doktryna i judykatura wskazują na okoliczności, które winny być uwzględniane przy ocenie przeciętnej miary immisji, wymieniając w szczególności:

- częstotliwość występowania zakłóceń,

- porę, w której zakłócenia są emitowane,

- intensywność oddziaływań oraz zakres niedogodności i ograniczeń, stanowiących ich konsekwencje ,

- skutki immisji dla zdrowia i życia ludzi,

- rodzaj źródła immisji,

- motywację kierującą działaniami właścicieli nieruchomości, z której emitowane są immisje

- pozytywną społeczną wartość działalności wytwarzającej. Rozumie się przez to np. wartości przyrodnicze zadrzewienia i ich walor krajobrazowy mimo, iż w znacznym stopniu zacieniają daną nieruchomość. Innym przykładem jest obecność pszczół , przy ocenie  miary zakłóceń jakie powodują nie można pomijać ich pozytywnej roli  w środowisku przyrodniczym.

- pozytywną gospodarczą wartość działalności wytwarzającej immisje.

Ocena przeciętnej miary w rozumieniu art. 144 k.c. musi być dokonana na podstawie obiektywnych warunków, panujących w środowisku osób zamieszkujących na danym terenie, a nie na podstawie ich subiektywnych odczuć.

Określenie stosunki miejscowe, zawarte w przepisie art. 144 k.c. wskazuje, że ocena zakłóceń powinna zostać dokonywana nie w związku z abstrakcyjną sytuacją, ale konkretną, osadzoną w danym czasie i miejscu, tylko wówczas bowiem ocena będzie miarodajna. Przez stosunki miejscowe należy rozumieć powszechne postępowanie i światopogląd ludności zamieszkałej na danym obszarze  lub pewien zwyczaj panujący w danej okolicy.

Społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości należy ustalać, oceniając charakter zarówno nieruchomości oddziałującej, jak i objętej immisją – jej dopuszczalne ramy może bowiem określać cel, jakiemu określona nieruchomość służy – działalność rolnicza, przemysłowa, charakter mieszkalny, religijny etc.

W sytuacji, gdy dojdzie do oddziaływania pośredniego, zakłócającego korzystanie z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, jej właściciel może żądać przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania dalszych naruszeń w drodze art. 222 § 2 k.c. tj. roszczenia negatoryjnego. Przywrócenie stanu zgodnego z prawem może polegać na zaniechaniu przekraczających przeciętną miarę oddziaływań albo na ich zmniejszeniu do poziomu nieprzekraczającego granic przeciętnej miary.

W przypadku, gdy oddziaływanie powoduje szkodę, to wówczas możliwe jest dochodzenie odszkodowania na zasadzie art. 415 k.c. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 1976 r., III CRN 367/75). Jeżeli immisje negatywnie oddziałują na sferę psychiczną właściciela lub innych osób korzystających z nieruchomości, może dojść do zbiegu roszczeń z art. 144 i 24 § 1 k.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2002 r., IV CZ 29/02, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2007 r., IV CSK 264/07).

Roszczenia o zaniechanie zakłóceń i przywrócenia stanu zgodnego z prawem może dochodzić właściciel nieruchomości objętej immisją, użytkownik wieczysty oraz osoba uprawniona z tytułu ograniczonego prawa rzeczowego (np. osoba, której przysługuje służebność gruntowa). Osobą, przeciwko której uprawniony może dochodzić swego roszczenia na zasadzie art. 144 k.c. jest właściciel nieruchomości wytwarzającej niedopuszczalne zakłócenia, względnie użytkownik wieczysty.

 

 

MASZ PYTANIE?