Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla każdego

»

Cywilne

» Instytucja dobrowolnego ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

dokument

Instytucja dobrowolnego poddania się egzekucji

27.07.2016

Cywilne

W ostatnim czasie coraz bardziej popularną formą zabezpieczenia wierzytelności stało się dobrowolne poddanie się egzekucji w trybie art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego. Oświadczenie to służy łatwiejszemu dochodzeniu wierzytelności, ponieważ wierzyciel nie musi udowadniać przed sądem swojego roszczenia. Tym samym przyspiesza to dochodzenie wierzytelności od dłużnika. 

Instytucja dobrowolnego poddania się egzekucji stosowana jest często przy udzielaniu kredytów, pożyczek, poręczeń wekslowych, zapłaty ceny lub wydania rzeczy przy umowie sprzedaży, a więc przede wszystkim w przypadku zobowiązań umownych.

Stosownie do treści art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego oświadczenie dłużnika o poddaniu się egzekucji kreuje tytuł egzekucyjny. Aby owe oświadczenie dłużnika było ważne konieczne jest zachowanie formy aktu notarialnego. Poddanie się egzekucji w akcie notarialnym może obejmować obwiązek zapłaty sumy pieniężnej bądź uiszczenia innych rzeczy zamiennych, których ilość została oznaczona w akcie notarialnym, obowiązek wydania rzeczy indywidualnie oznaczonej, lokalu, nieruchomości, statku wpisanego do rejestru. Oświadczenie o poddaniu się egzekucji może dotyczyć roszczeń zarówno z istniejącego stosunku prawnego, jak i roszczeń przyszłych.

Aby wierzyciel mógł, jeśli zajdzie taka konieczność, starać się o nadanie tytułu wykonalności oświadczenie dłużnika w akcie notarialnym musi zawierać określone elementy. Tylko właściwe oświadczenie woli dłużnika może stanowić w przyszłości podstawę do nadania przez sąd tytułu wykonalności, a tym samym umożliwić wierzycielowi wszczęcie egzekucji. Oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji przez dłużnika musi zawierać:

  • oznaczenie osoby dłużnika i wierzyciela
  • wskazanie świadczenia
  • termin spełnienia świadczenia.

Dłużnik poddaje się egzekucji tylko w stosunku do tych  świadczeń na rzecz wierzyciela które zostały określone w akcie. Wypowiedział się na ten temat Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 marca 1975 roku (sygn. akt III CRN 368/74): „poddanie się dłużnika egzekucji w akcie notarialnym dotyczy świadczenia określonego zarówno co do przedmiotu, jak i co do podstawy prawnej. Jeżeli po podpisaniu aktu notarialnego strony zawarły dalszą umowę, na podstawie której dłużnik zobowiązał się do dalszych świadczeń na rzecz wierzyciela - to ten zwiększony obowiązek nie może być egzekwowany na podstawie aktu notarialnego. To samo dotyczy świadczeń zatajonych przez kontrahentów w akcie notarialnym.”

W przypadku świadczeń pieniężnych dobrowolne poddanie się egzekucji może zabezpieczać również obowiązek zapłaty odsetek jednakże tylko wtedy, gdy w treści aktu znajduje się taki zapis.

Wierzyciel, jeśli  posiada oświadczenie dłużnika o dobrowolnym poddaniu się egzekucji w formie aktu notarialnego, może w łatwiejszy sposób dochodzić swych roszczeń. W tym celu powinien złożyć wniosek o nadanie klauzuli wykonalności do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika, a jeśli takiego nie można ustalić to właściwy jest sąd rejonowy, w którego okręgu ma być prowadzona egzekucja, natomiast jeśli wierzyciel chce prowadzić egzekucję za granicą wniosek powinien zostać złożony do sądu rejonowego w okręgu, którego tytuł sporządzono. Sąd rozpatruje wniosek niezwłocznie, jak wskazuje art. 7811 k.p.c. nie później niż w terminie 3 dni od jego złożenia.

Sąd w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności bada czy wniosek wierzyciela spełnia warunki formalne, czy wystąpiło zdarzenie uprawniające wierzyciela do wszczęcia egzekucji, czy minął termin do spełnienia przez dłużnika świadczenia.

Klauzula wykonalności jest aktem sądowym stwierdzającym, że wskazany przez wierzyciela tytuł uprawnia go do egzekucji roszczenia. Nadawana przez sąd klauzula wykonalności ma najczęściej charakter deklaratoryjny co oznacza,  że jedynie potwierdza istniejące prawa i obowiązki stron stosunku prawnego. Wyjątkowo klauzula wykonalności może mieć tzw. charakter konstytutywny, np. w sytuacji gdy jest nadawana przeciwko osobie, która nie jest określona w akcie np. małżonek dłużnika, spadkobierca.

Wierzyciel z tytułem egzekucyjnym zaopatrzonym przez sąd w klauzulę wykonalności może udać się bezpośrednio do komornika, który będzie mógł wszcząć na tej podstawie postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi.

Podsumowując instytucja dobrowolnego poddania się egzekucji ma służyć szybszemu dochodzeniu roszczenie przez wierzycieli, ponieważ wierzyciel nie musi dowodzić przed sądem tego, że jego roszczenie jest zasadne. W przypadku posiadania oświadczenia o dobrowolnym poddaniu się egzekucji wystarczy nadanie klauzuli wykonalności przez sąd. Nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu jest bardzo szybkie i bezpośrednio po jej uzyskaniu wierzyciel może dochodzić swego roszczenia.

MASZ PYTANIE?