Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla każdego

»

Spadki

»

Zachowek

» Jak prawnie dochodzić ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Jak prawnie dochodzić prawa do zachowku?

01.02.2016

Zachowek

 

Czym jest zachowek? Jaka jest jego wysokość?

 Jest to forma zadośćuczynienia bliskim osoby sporządzającej testament za to, że zostali w nim pominięci. Praw do zachowku można dochodzić również wtedy, gdy najbliżsi krewni zostali w tym dokumencie ujęci, jednakże ich rola została zminimalizowana. Taki przywilej przysługuje także spadkobiercom ustawowym wtedy, gdy majątek spadkodawcy został mocno zmniejszony poprzez darowizny na rzecz innych osób.

Co do zasady zachowek jest wypłacany w formie pieniężnej i nie ma on stałej wysokości. Zasadniczo, kwota ta wynosi połowę wartości tego, co otrzymałoby się w przypadku dziedziczenia ustawowego. W przypadku osób małoletnich oraz trwale niezdolnych do pracy, ułamek ten wynosi 2/3. Przy tym, do hipotetycznych wyliczeniach uwzględnia się także osoby niegodne oraz te, które dobrowolnie zrzekły się dziedziczenia bądź odrzuciły spadek.

 Komu przysługuje zachowek?

 Do zachowku uprawnieni są współmałżonek oraz jego dzieci. W przypadku braku zstępnych, prawo to przysługuje także rodzicom spadkodawcy. Co ważne, rodzeństwo nigdy nie może się ubiegać o zachowek. Należy zaznaczyć, iż wymienione osoby są uprawnione do tego zadośćuczynienia tylko w przypadku gdy powinny dziedziczyć według ustawy. Zatem z przywileju tego nie mogą skorzystać osoby takie jak np. małżonek po rozwodzie, gdy ten nastąpił wyłącznie z jego winy, osoby prawnie wydziedziczone oraz te, które spadek odrzuciły bądź dobrowolnie zrzekły się dziedziczenia.

Należy zaznaczyć, iż jeżeli potomek spadkodawcy został pozbawiony prawa do zachowku z wyżej przedstawionych przyczyn, prawo takie posiadają jednak jego zstępni. Przykładowo, syn na mocy prawa nie może ubiegać się o zachowek (ponieważ np. wykazuje rażące zaniedbania względem ojca), ale wnuki sporządzającego testament już mają takie prawo.

 Jak dochodzić prawa do zachowku?

 Prawo to przysługuje w okresie do pięciu lat od daty ogłoszenia testamentu lub otwarcia spadku. Z dniem ogłoszenia testamentu osoby zainteresowane nabywają prawo do zgłoszenia roszczenia o wypłatę zachowku. Kwoty tej można żądać od spadkodawcy (jeśli ten oczywiście jest żyjący) lub od osób, które dostały spadek.

Pierwszy sposób dochodzenia swoich praw zakłada, iż strony porozumieją się w tej sprawie bez interwencji sądowej. Decyzja o przekazaniu środków powinna nastąpić poprzez zawarcie umowy. W tym przypadku umowa ustana też jest wiążąca. Dokonanie przekazania powinno byś udokumentowane np. poprzez oświadczenie o pobranym zachowku.

Jednakże niekiedy sprawa musi trafić do sądu cywilnego. Należy wówczas kierować się do jednostki właściwej dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. W uzasadnieniu należy uwzględnić kwestie takie jak: ilość spadkobierców, sposób rozdzielenia majątku, wielkość udziałów spadkowych. Przydatnym jest umieszczenie sygnatury akt postępowania spadkowego. Następnie, należy przedstawić obliczenia, z których ma wynikać wysokość żądanego zachowku.

Podsumowując, osoby, które czują się poszkodowane w wyniku podziału majątku mogą dochodzić swoich uprawnień. Jedna z dróg zakłada polubowne rozwiązanie sporu między zainteresowanymi. Ważnym przy tym jest, aby pozostał ślad w postaci oświadczenia o przekazaniu pieniędzy. W przeciwnym wypadku, sprawę należy skierować na  drogę sądową. 

MASZ PYTANIE?