Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla firm

»

Prawo cywilne

»

Sprzedaż

» Jak prawnie odstąpić od ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Jak prawnie odstąpić od umowy zawartej na pokazie?

26.02.2016

Sprzedaż

Umowa pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem może zostać zawarta w dowolnym miejscu. Najczęstszym z nich jest oczywiście lokal przedsiębiorstwa - sprzedawcy, choć nie jest to regułą. Gwałtowny rozwój technologii i „globalnej wioski” sprawił bowiem, że coraz bardziej upowszechnia się zawieranie umów na odległość (nie tylko za pośrednictwem internetu, ale także przez telefon). Przedsiębiorcy prowadzą również sprzedaż poza lokalem swojego przedsiębiorstwa. Przybiera ona najczęściej dwojaką formę, tj. sprzedaży afiliacyjnej (bezpośredniej) lub pokazowej.

Schemat działania sprzedawców podczas pokazów jest zwykle podobny. Najpierw za pomocą telefonu lub listu zaprasza się wybrane osoby na pokaz. Często jest to zaproszenie na występ słynnego muzyka lub aktora, a dołączona jest do niego informacja o zaplanowanym pokazie np. garnków, pościeli, sprzętu medycznego itp. Wstęp na całą „imprezę” ma być darmowy, zaś uczestnicy całego pokazu nie mają obowiązku niczego kupować. Tak to przynajmniej wygląda w teorii. Praktyka bowiem pokazuje, iż dobór potencjalnych klientów (a więc osób zaproszonych na „pokaz”) oraz sposób prowadzenia prezentacji ma, co oczywiste, skłonić do zakupu oferowanych produktów, zazwyczaj w cenach zdecydowanie wyższych, niż ich realna, rynkowa wartość. Zazwyczaj sytuację komplikuje również fakt, iż najczęściej osób obecnych na pokazie zwyczajnie nie stać na taki zakup, więc decydują się na zakup w systemie ratalnym, refinansowany przez bank.

Konsument nie pozostaje w takiej sytuacji bezradny, bowiem ma on prawo do odstąpienia od zawartej w ten sposób umowy. Zastosowanie tego uprawnienia sprawia, iż umowę taką uznaje się za niebyłą, tj. przywraca się stan prawny pomiędzy stronami umowy do tego, który istniał przed zawarciem umowy. Konsument ma na to 14 dni, a bieg terminu rozpoczyna się zależnie od sposobu realizacji świadczenia przez przedsiębiorcę. I tak, dla umowy, w wykonaniu której przedsiębiorca wydaje rzecz, będąc zobowiązany do przeniesienia jej własności – termin biegnie od objęcia rzeczy w posiadanie przez konsumenta lub wskazaną przez niego osobę trzecią inną niż przewoźnik, a w przypadku umowy, która obejmuje wiele rzeczy, które są dostarczane osobno, partiami lub w częściach - biegnie od objęcia w posiadanie ostatniej rzeczy, partii lub części, zaś gdy umowa       polega na regularnym dostarczaniu rzeczy przez czas oznaczony - od objęcia w posiadanie pierwszej z rzeczy. W pozostałych zaś przypadkach termin ten biegnie od dnia zawarcia umowy. Warto pamiętać, iż termin ten jest stosowany tylko w przypadku, w którym przedsiębiorca poinformował konsumenta o prawie do odstąpienia od umowy – jeśli tego nie zrobił, termin ten wynosi 12 miesięcy.

Ustawodawca nie przewidział co prawda obowiązku zachowania określonej formy dla przesłania oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Sformułowania użyte w przepisie art. 30 ustawy o ochronie praw konsumenta sugerują jednak, iż właściwą formą jest pisemna, zaś w przypadku, gdy przedsiębiorca umożliwia złożenie go w formie elektronicznej – konsument ma takie prawo, zaś przedsiębiorca ma obowiązek, na „twardym nośniku” przekazać mu potwierdzenie przyjęcia oświadczenia. Jak wskazuje się w orzecznictwie, twardym nośnikiem uznać należy każdy nośnik informacji, który nie pozwala na mimowolne usunięcie informacji i może być nim np. potwierdzenie sporządzone na piśmie.

Zgodnie z art. 32 ustawy Przedsiębiorca ma obowiązek niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania oświadczenia konsumenta o odstąpieniu od umowy, zwrócić konsumentowi wszystkie dokonane przez niego płatności, w tym koszty dostarczenia rzeczy. Konsument zaś ma obowiązek zwrócić rzecz przedsiębiorcy lub przekazać ją osobie upoważnionej przez przedsiębiorcę do odbioru niezwłocznie, jednak nie później niż 14 dni od dnia, w którym odstąpił od umowy, chyba że przedsiębiorca zaproponował, że sam odbierze rzecz. Konsument zobowiązany jest jednak ponieść niektóre koszty, tj. takie, które wiążą się bezpośrednio z zwrotem rzeczy, a co do których przedsiębiorca nie zobowiązał się do ich pokrycia. Konsument musi także zapłacić za świadczenia wykonane przed dniem odstąpienia od umowy, co jednak znajduje zastosowanie głównie w przypadku świadczeń okresowych, stałej dostawy etc. (np. energia elektryczna, gaz ziemny, świadczenie usług telekomunikacyjnych itp.). Co jednak bardzo istotne, konsument zobowiązany jest do zapłaty za wszelkie zmniejszenie wartości rzeczy, które wynikało z jej niewłaściwego wykorzystania, na przykład zostało uszkodzone przez celowe działanie etc.

Zgodnie z treścią art. 37 ustawy o prawach konsumenta w chwili odstąpienia przez konsumenta od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa wygasają powiązane z nią umowy dodatkowe zawarte przez konsumenta, jeżeli na ich podstawie świadczenie jest spełniane przez przedsiębiorcę lub osobę trzecią na podstawie porozumienia z przedsiębiorcą. Konsument nie musi więc dodatkowo odstępować od powiązanej umowy (np. umowy kredytowej), a o odstąpieniu od umowy, w przypadku, gdy umowa powiązana została zawarta z podmiotem trzecim, zobowiązany jest poinformować przedsiębiorca, któremu złożono oświadczenie o odstąpieniu od umowy.

Powyższy artykuł jest oczywiście tylko zarysem problematyki i nie wyczerpuje tematu. Wiele spraw należy oceniać indywidualnie, jednostkowo, analizując wszystkie okoliczności sprawy. Jeśli mają Państwo wątpliwości dotyczące ww. przypadków – zapraszamy do kontaktu. 

MASZ PYTANIE?