Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla firm

»

Spółki

»

Społka z o.o.

» Jak prawnie podwyższyć ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Stos pieniędzy.

Jak prawnie podwyższyć kapitał zakładowy w spółce z o.o.?

01.07.2016

Społka z o.o.

W rzeczywistości gospodarczej często zdarza się, że spółka wymaga podwyższenia kapitału. Tyczy się to najczęściej spółek mniejszych, o kapitale zakładowym bliższym najniższej dopuszczalnej kwocie – potrzeba dokapitalizowania spółki może w tym wypadku zależeć od drobnych nawet wahań na rynku, na którym ta spółka działa. W takim przypadku pojawia się pytanie – jak tego dokonać? Jakie skutki, w tym podatkowe, niesie za sobą podwyższenie kapitału zakładowego?

Instytucja podwyższenia kapitału zakładowego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością została uregulowana w art. 257 Kodeksu Spółek Handlowych. Należy przede wszystkim zauważyć, iż wysokość kapitału zakładowego jest obowiązkowym elementem umowy spółki, w związku z czym, konsekwentnie, zmiana wysokości kapitału zakładowego zwykle pociąga za sobą skutek w postaci zmiany samej umowy spółki.

Od powyższej zasady jest jednak wyjątek. Bowiem jeśli w treści umowy spółki zawarto odpowiednią klauzulę, pozwalającą na podwyższenie kapitału zakładowego bez zmiany umowy, nie trzeba modyfikować treści umowy spółki. Klauzula taka musi zawierać maksymalną kwotę podwyższenia kapitału oraz termin końcowy, w jakim można tego dokonać. W takim wypadku oświadczenia dotychczasowych wspólników o objęciu nowych udziałów wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.

Jak wskazuje art. 257 § 2 Kodeksu Spółek Handlowych podwyższenie kapitału zakładowego następuje przez podwyższenie wartości nominalnej udziałów istniejących lub ustanowienie nowych. O ile podwyższenie wartości nominalnej udziałów istniejących nie wymaga w żaden sposób podjęcia działań przez wspólników (oprócz, oczywiście, pokrycia wartości przewyższającej nominalną), to podwyższenie przez ustanowienie nowych udziałów jest nieco bardziej skomplikowane. Wymaga bowiem złożenia przez wspólników oświadczeń dotyczących objęcia udziałów. W doktrynie (Rodzynkiewicz Mateusz)  przyjmuje się, że mimo powyższej treści przepisów nie wydaje się słusznym, aby podwyższenie kapitału zakładowego poprzez podwyższenie wartości nominalnej udziału odbywało się bez żadnego pisemnego potwierdzenia przez wspólników, dlatego należy przyjąć, że w obu przypadkach – zarówno objęcia nowych udziałów, jak i podwyższenia wartości nominalnej, wspólnicy powinni złożyć oświadczenia o objęciu podwyższonego kapitału, gdyż zróżnicowanie w przepisach nie ma żadnego uzasadnienia.

Ponadto, jak wskazuje art. 260 Kodeksu Spółek Handlowych, istnieje możliwość podwyższenia kapitału zakładowego z środków własnych spółki. Uchwałą wspólników o zmianie umowy spółki można podwyższyć kapitał zakładowy, przeznaczając na ten cel środki z kapitału zapasowego lub kapitałów (funduszy) rezerwowych utworzonych z zysku spółki (podwyższenie kapitału zakładowego ze środków spółki). W takim wypadku nowe udziały przysługują wspólnikom w stosunku do ich dotychczasowych udziałów i nie wymagają objęcia.

Jak wskazuje art. 258 § 1 Kodeksu Spółek Handlowych, jeżeli umowa spółki lub uchwała o podwyższeniu kapitału nie stanowi inaczej, dotychczasowi wspólnicy mają prawo pierwszeństwa do objęcia nowych udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym w stosunku do swoich dotychczasowych udziałów. Prawo pierwszeństwa należy wykonać w terminie miesiąca od dnia wezwania do jego wykonania. Wezwania te zarząd przesyła wspólnikom jednocześnie. Oświadczenie dotychczasowego wspólnika o objęciu nowego udziału bądź udziałów lub o objęciu podwyższenia wartości istniejącego udziału bądź udziałów nie wymaga formy aktu notarialnego. Podwyższenie kapitału odbywa się przez dokonanie wpłat gotówkowych lub wniesienie do spółki wkładów o charakterze niepieniężnym, jednak nie ma możliwości, by podwyższenie kapitału zakładowego odbywało się poprzez ponowne oszacowanie wartości uprzednio wniesionych wkładów.

Należy także pamiętać, iż niezależnie od tego, czy podwyższenie kapitału zakładowego odbywało się poprzez zmianę umowy spółki czy bez takiego działania, to zgłoszenie tego faktu do Krajowego Rejestru Sądowego jest obligatoryjne. Koszt opłat od wniosku to 350 zł (250 zł opłaty do KRS i 100 zł za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym). Do zgłoszenia tego rodzaju zmian służy formularz KRS-Z3.

Jeśli chodzi o kwestię skutków podniesienia kapitału zakładowego, to należy zwrócić uwagę na korzyści dotyczące egzekucji wierzytelności prowadzonej przez wierzycieli spółki, a w konsekwencji wzrost jej wiarygodności. Warto jednak przyjrzeć się także skutkom podatkowym.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż, niezależnie od formy podwyższenia kapitału zakładowego, czynność ta nie powoduje powstania po stronie spółki przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Koszty na podwyższenie kapitału zakładowego stanowią jednak koszt uzyskania przychodu. Przychód może jednak powstać po stronie osoby prawnej, która jest jej udziałowcem, zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 pkt 4 dochodem udziałowca będącego osobą prawną jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także dochód przeznaczony na podwyższenie kapitału zakładowego oraz dochód stanowiący równowartość kwot przekazanych na ten kapitał z innych kapitałów osoby prawnej. Tym samym, przy podwyższaniu wartości udziału z majątku własnego spółki powstanie, u udziałowca będącego osobą prawną, przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. To samo dotyczy osoby fizycznej obejmującej udział w zamian za wkład niepieniężny. Zatem wniesienie wkładu pieniężnego przez osobę fizyczną do spółki nie będzie skutkowało koniecznością zapłaty podatku dochodowego.

Przy obejmowaniu przez wspólnika nowego udziału w spółce z o.o. kwota wkładu pieniężnego wniesionego do spółki na pokrycie udziału nie stanowi dla niego kosztu uzyskania przychodu. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przychodem wspólnika jest natomiast wartość nominalna udziałów objętych w zamian za wniesiony wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo.

Ostatnim skutkiem podatkowym, jaki należy rozważyć jest zagadnienie podatku od czynności cywilnoprawnych. Z chwilą podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego powstaje, zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, obowiązek podatkowy, który należy wypełnić w terminie 14 dni. Jeśli jednak spółka dokonuje czynności za pośrednictwem notariusza, w takim wypadku to on musi pobrać i uiścić podatek do Urzędu Skarbowego.

Jak widać, zagadnienie to jest bardzo szerokie, a jego pobieżna analiza, którą zamieszczono powyżej, absolutnie nie wyczerpuje tego tematu. Dlatego też zapraszam do kontaktu, jeśli mają Państwo pytania lub wątpliwości w tym zakresie.

MASZ PYTANIE?