Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla każdego

»

Cywilne

»

Poręczenie

» Jak prawnie uregulowane ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

pieniądze

Jak prawnie uregulowane jest poręczenie?

15.06.2016

Poręczenie

Jedną z popularnych metod zabezpieczenia spłaty zobowiązania jest poręczenie. Ustanowienie poręczyciela poprawia zdolność kredytową kredytobiorcy, a wierzyciel uzyskuje dodatkowe zabezpieczenie w razie kłopotów ze spłatą zobowiązania przez głównego dłużnika. Przed podjęciem decyzji o poręczeniu kredytu innej osobie powinniśmy wiedzieć, na jaką odpowiedzialność się decydujemy.           

O tym, czym jest umowa poręczenia traktuje art. 876 § 1 Kodeksu cywilnego, według którego „przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał.” Komentowanym przepisem przyjęto zasadę solidarnej odpowiedzialności poręczyciela i dłużnika głównego. Odpowiedzialność poręczyciela jak dłużnika głównego polega na tym, że wraz z nadejściem wymagalności długu wierzyciel może dochodzić spełnienia świadczenia, według swego wyboru, albo od dłużnika, albo od poręczyciela, łącznie albo od każdego z nich z osobna. Znajduje ona zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, w których strony umowy poręczenia kwestie odpowiedzialności poręczyciela pominą milczeniem. Równorzędna odpowiedzialność obu podmiotów znacząco uprzywilejowuje wierzyciela kosztem poręczyciela. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby w drodze porozumienia strony przyjęły odmienne reguły odpowiedzialności poręczyciela, na przykład nadając pierwszorzędny charakter odpowiedzialności dłużnika głównego, przez co odpowiedzialności poręczyciela nadano by charakter subsydiarny. 

Umowa poręczenia zawierana jest pomiędzy poręczycielem a wierzycielem w formie  pisemną pod rygorem nieważności, co oznacza, że zawarcie umowy poręczenia, z pominięciem tej formy, będzie nieważne.

W związku z tym, że poręczenie spełnia funkcję zabezpieczenia wierzytelności, ma ono charakter akcesoryjny, a więc jest ściśle związane z zabezpieczoną wierzytelnością, tak samo jak hipoteka czy zastaw. Oznacza to, że jeżeli dług zostanie spłacony to poręczenie wygaśnie.

Poręczenie może dotyczyć całości lub części zobowiązania, a więc osoba poręczająca może ograniczyć swoją odpowiedzialność do określonej kwoty kredytu czy pożyczki. W razie spłaty określonej w umowie poręczenia kwoty poręczenie wygaśnie i poręczyciel nie będzie odpowiadał za pozostały dług dłużnika głównego względem wierzyciela.

Wyróżniamy poręczenie terminowe i bezterminowe. Jeżeli poręczyciel w umowie wskaże termin, do którego będzie odpowiadał za zobowiązanie dłużnika głównego w momencie upływu tego terminu jego poręczenie, a tym samym odpowiedzialność za zobowiązanie wygaśnie. Natomiast z bezterminowym poręczeniem mamy do czynienia wtedy, gdy w umowie nie został wskazany termin, co oznacza, że poręczenie wygaśnie dopiero w momencie spłaty całego zobowiązania.

Jak wskazuje art. 878 § 1  Kodeksu cywilnego: „można poręczyć za dług przyszły do wysokości z góry oznaczonej”. Tak więc poza poręczeniem za dług już istniejący można również poręczyć za dług przyszły, czyli za zobowiązanie, które w momencie podpisania umowy poręczenia jeszcze nie istnieje. Warunkiem skutecznego poręczenia za dług przyszły jest określenie w umowie kwoty, do której poręczyciel będzie odpowiadał.

Czynności prawne miedzy dłużnikiem a wierzycielem dokonywane po udzieleniu poręczyciela, a powodujące zwiększenie kwoty kredytu czy pożyczki nie mogą wpływać na odpowiedzialność poręczyciela. Jeżeli więc poręczyciel nie wyrazi zgody na zwiększenie swojej odpowiedzialności odpowiada za dług w dotychczasowym zakresie bez względu na to, że dłużnik zwiększył swoje zobowiązanie.

Przepisy kodeksu cywilnego przewidują następujące sytuacje, w których poręczenie wygasa:

  • wykonanie zobowiązania głównego,
  • spełnienie innego świadczenia za zgodą wierzyciela w miejsce zobowiązania głównego,
  • skuteczne złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego,
  • dokonanie potrącenia,
  • zwolnienie z długu przez wierzyciela,
  • przejęcie długu przez inną osobę,
  • w momencie, gdy świadczenie stało się niemożliwe do wykonania, a dłużnik nie odpowiada za niemożność spełnienia świadczenia.

Poręczenie jest korzystną instytucją dla osoby zaciągającej zobowiązanie, aby mogła zwiększyć swoją zdolność kredytową i uzyskać większy kredyt czy pożyczkę. Osoba poręczająca niestety ponosi ryzyko, że dłużnik główny nie będzie spłacał zobowiązania i sama będzie musiała uregulować należności względem wierzyciela. Poręczenie generuje wiec dużą odpowiedzialność, dlatego należy być ostrożnym podpisując taką umowę. Jeżeli już decydujemy się na poręczenie może warto zastanowić się nad ograniczeniem swojej odpowiedzialności do określonej kwoty lub wskazać termin, do którego będziemy odpowiadać za poręczone zobowiązanie. 

MASZ PYTANIE?