Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla każdego

»

Prawo rodzinne

»

Ustroje majątkowe

» Jak prawnie ustanowić ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Jak prawnie ustanowić rozdzielność majątkową?

25.05.2016

Ustroje majątkowe

Z chwilą zawarcia małżeństwa pomiędzy małżonkami powstaje z mocy prawa wspólność majątkowa. Odtąd, co do zasady, wszystkie przedmioty majątku nabywane przez małżonków razem i z osobna tworzą ich majątek wspólny. Jedynie majątek osobisty każdego z małżonków (np. nabyty przed ślubem, odziedziczony, pochodzący z odszkodowania) nie wchodzi w skład majątku wspólnego. Nie zawsze wspólnota majątkowa może być korzystna dla małżonków- dlatego wprowadzono możliwość ustanowienia tzw. rozdzielności majątkowej zarówno przed zawarciem małżeństwa jak i w jego trakcie.

W rozdzielności majątkowej nie ma majątku wspólnego małżonków, występują tylko dwa odrębne majątki małżonków. Jeżeli małżonkowie są zgodni, co do tego, że chcieliby ustanowić rozdzielność majątkową powinni zawrzeć w tym celu stosowną umowę majątkową małżeńską. Mogą tego dokonać zarówno przed zawarciem małżeństwa jak i w każdym momencie jego trwania. Umowa majątkowa małżeńska, zwana popularnie intercyzą, zawierana jest w formie aktu notarialnego. Zawarcie tej umowy w każdej innej formie skutkowało będzie jej nieważnością.

Zdarza się jednak, że jeden z małżonków chce ustanowienia rozdzielności majątkowej, a drugi nie godzi się na to. Jeżeli istnieją ku temu ważne powody jeden z małżonków może starać się o ustanowienie rozdzielności majątkowej na mocy orzeczenia sądu (rozdzielność majątkowa przymusowa). Ważnym powodem może być np. trwonienie przez drugiego małżonka majątku wspólnego, nieprzyczynianie się do powiększania tego majątku, alkoholizm.

Jeżeli jeden z małżonków ma powody, aby obawiać się o interes majątkowy rodziny ze względu na postępowanie drugiego małżonka powinien złożyć pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej. Pozew powinien zostać złożony w sądzie rejonowym, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce wspólnego zamieszkania, jeśli przynajmniej jedno z nich przebywa stale w tym okręgu. Jeżeli nie ma takiego miejsca właściwym będzie sąd miejsca zamieszkania pozwanego, w przypadku jego braku - sąd miejsca zamieszkania powoda.

Sąd przeprowadza postępowanie dowodowe, aby ustalić czy istnieją przesłanki do ustanowienia przymusowego ustroju majątkowego. Bada czy dalsze trwanie małżonków we wspólności majątkowej jest zagrożeniem dla interesu majątkowego jednego lub obojga małżonków.

Jeżeli sąd uzna twierdzenia powoda za zasadne orzeknie o rozdzielności majątkowej małżonków.

Co do zasady rozdzielność powstaje w dniu wskazanym w wyroku, który ją ustanowił. Powód może niekiedy wnosić o ustanowienie rozdzielności z datą wcześniejszą.  W wyjątkowych sytuacjach rozdzielność może zostać ustanowiona z datą wcześniejszą w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli długotrwale w separacji.

Ustrój ustawowej wspólności majątkowej może zostać zastąpiony rozdzielnością majątkową małżonków również w sytuacji, gdy zostaje orzeczone ubezwłasnowolnienie lub upadłość jednego z małżonków.

Od dnia ustanowienia rozdzielności majątkowej każdy z małżonków nabywa przedmioty majątkowe już tylko do swojego odrębnego majątku. Natomiast majątek wspólny, który istniał do tej pory podlega podziałowi między małżonków. Ustanowienie rozdzielności majątkowej zapewnia każdemu z małżonków pełną samodzielność w zarządzeniu swoim majątkiem.
Wszystko, co nabędzie w przyszłości np. wynagrodzenie, dochody z działalności gospodarczej, nieruchomości będzie wchodziło tylko i wyłącznie do jego osobnego majątku.


Podsumowując w momencie zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami ustrój ustawowej wspólności majątkowej- od tej chwili wszystkie przedmioty majątkowe należą do obojga małżonków, którzy są zobowiązani wspólnie nimi zarządzać. W trakcie trwania małżeństwa wspólność majątkowa może ustać: poprzez zawarcie przez małżonków umowy majątkowej ustanawiającej rozdzielność majątkową, z dniem wskazanym w prawomocnym wyroku sądu ustanawiającym rozdzielność majątkową, z dniem uprawomocnienia się wyroku orzekającego separację, z chwilą uprawomocnienia się postanowienia orzekającego ubezwłasnowolnienie jednego z małżonków lub z chwilą ogłoszenia upadłości jednego z małżonków. Wspólność majątkowa zostaje zastąpiona wówczas rozdzielności majątkową- od momentu jej ustanowienia każdy z małżonków posiada swój osobny majątek, a majątek, który wcześniej był wspólnym majątkiem podlega podziałowi.

MASZ PYTANIE?