Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla każdego

»

Cywilne

» Jak prawnie uzyskać ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Wypadek samochodowy.

Jak prawnie uzyskać zadośćuczynienie za krzywdę związaną ze śmiercią bliskiej osoby w wypadku komunikacyjnym?

15.03.2016

Cywilne

Na polskich drogach codziennie dochodzi do wypadków, których skutki nie rzadko są tragiczne - ginie człowiek. Przepisy Kodeksu cywilnego przewidują instytucję zadośćuczynienia za krzywdę, jaką poniosła rodzina w wyniku śmierci osoby najbliższej w wypadku komunikacyjnym. Zadośćuczynienie ma na celu naprawienie szkód niemajątkowych, czyli takich, które są niewymierne, ponieważ chodzi tutaj o krzywdę, jakiej doznali członkowie rodziny w wyniku utraty jednej z najbliższych osób, której nie da się „zmierzyć”.

Art. 446 § 4 Kodeksu cywilnego traktujący o zadośćuczynieniu tytułem krzywdy za śmierć najbliższego członka rodzinny został wprowadzony ustawą z dnia 13 maja 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny i niektórych ustaw (Dz.U. z 2008 r. Nr 116 poz.731).

Szkoda niemajątkowa, inaczej krzywda – to wszystkie ujemne skutki, jakie poniósł poszkodowany, zarówno cierpienie fizyczne jak i psychiczne, lęk przed osamotnieniem, utrata poczucia bezpieczeństwa, natomiast szkoda niemajątkowa nie narusza dóbr majątkowych poszkodowanego.

Omawiane zadośćuczynienie jest świadczeniem jednorazowym i ma na celu złagodzenie cierpień po utracie osoby najbliższej. Stanowi ono niejako wyrównanie uszczerbków o charakterze niematerialnym, jakie musiały ponieść te osoby. Przy określaniu wysokości zadośćuczynienia należy uwzględnić również wszystkie elementy krzywdy łącznie z tymi, które mogą się pojawić w przyszłości. Mamy tutaj do czynienia z tzw. świadczeniem osobistym, gdyż przysługuje ono określonym osobom, którymi są zgodnie z art. 446 § 4 Kodeksu cywilnego najbliżsi członkowie rodziny. Przy czym sąd nie bierze pod uwagę sztywno stosunków pokrewieństwa pomiędzy ofiarą wypadku, a osobą starającą się o zadośćuczynienie po jej śmierci, lecz faktyczne relacje pomiędzy tymi osobami. Do §. 4. art. 446 Kodeksu cywilnego znajdzie zastosowanie pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 kwietnia 2005 r., sygn. akt IV CK 648/04, a odnoszący się do §. 3. tego artykułu, według którego „Pokrewieństwo nie stanowi wyłącznego kryterium zaliczania do najbliższych członków rodziny.” A więc sąd ma za zadanie skonkretyzować, kto w danym przypadku należy do najbliższych członków rodzinny tragicznie zmarłej osoby, a osoba poszkodowana powinna wykazać, że łączyły ją z osobą zmarłą silne więzy uczuciowe. Bowiem zgodnie ze stanowiskiem SN “najbliższym członkiem rodziny - w zależności od sytuacji - niekoniecznie musi być najbliższy krewny”. Zadośćuczynienie jest świadczeniem wyrażonym w pieniądzu i ma charakter uznaniowy tzn. sąd na podstawie okoliczności faktycznych danej sprawy orzeka o jego przyznaniu i określa jego wysokość, bądź odmawia jego przyznania.

W sprawach o zadośćuczynienie z art. 446 § 4 Kodeksu cywilnego często powoływani są biegli psychologowie lub psychiatrzy w celu określenia relacji osoby poszkodowanej ze zmarłą, jak również tego, w jakim zakresie doznała cierpień z powodu śmierci najbliższej osoby.

Pozew o zadośćuczynienie należy złożyć w Wydziale Cywilnym Sądu Rejonowego lub Okręgowego (w zależności od tego, czy żądana suma przekracza kwotę 75.000,00 zł czy nie) właściwym ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego lub ze względu na miejsce, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę, jeśli wystąpiła ona w związku z popełnieniem deliktu.

Osobą odpowiedzialną za naprawienie szkody, a więc zapłatę zadośćuczynienia jest przede wszystkim bezpośredni sprawca szkody i to przeciwko niemu należy wytoczyć powództwo. Jednakże w praktyce najczęściej odpowiedzialność ponosi za tą osobę zakład ubezpieczeń z związku z tzw. polisą OC, a więc ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej.

W pozwie o zadośćuczynienie należy wykazać m.in.:

  • śmierć osoby najbliższej,
  • winę sprawcy (poprzeć odpowiednimi dowodami),
  • krzywdę, którą ponieśliśmy.

Roszczenie o zadośćuczynienie tytułem krzywdy za śmierć najbliższego członka rodziny przedawniają się zgodnie z przepisami o przedawnieniu roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych. W związku z tym, że co do zasady śmierć osoby najbliższej w wyniku wypadku będzie kwalifikowana jako występek lub zbrodnia (przestępstwo), to stosownie do art. 4421 § 2 Kodeksu cywilnego roszczenie takie przedawnia się z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie sprawcy.

Zadośćuczynienie za szkodę, jaką wywołała śmierć osoby najbliższej w wypadku komunikacyjnym, jest przyznawane przez sąd w wysokości ustalanej na podstawie wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy, dlatego nie ma sztywnych kwot, o które poszkodowani mogą wnioskować. W praktyce są to kwoty od kilkunastu do nawet kilkuset tysięcy złotych. Strata, jaką poniosły osoby najbliższe w wyniku śmierci członka rodziny, jest często niewymierna w stosunku do przyznanego zadośćuczynienia. Zadośćuczynienie ma spełniać rolę kompensacyjną wyrządzonej krzywdy. Warto starać się o takie świadczenie, gdy znajdziemy się w tak trudnej życiowej sytuacji. Rozsądnym będzie skorzystać z pomocy prawników naszego serwisu, którzy zajmą się Państwa sprawą o naprawienie szkody niemajątkowej.

MASZ PYTANIE?