Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla każdego

»

Prawo rodzinne

»

Rodzice i dzieci

» Jak prawnie wyegzekwować ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Jak prawnie wyegzekwować wykonanie orzeczeń o kontaktach z dzieckiem?

14.01.2016

Rodzice i dzieci

  Sytuacja rozwodu rozstania rodziców dziecka rodzi często negatywne emocje między byłymi partnerami. Zazwyczaj zarówno mama jak i tata deklarują, że dobro dziecka jest dla nich najważniejsze, a jednak nadal rzadkością są przypadki, w których rodzice małoletniego potrafią porozumieć się i ustalić zgodnie sposób postępowania po rozwodzie czy rozstaniu w ten sposób by dziecko jak najmniej ucierpiało.  Dziecko nadal potrzebuje kontaktu z obojgiem rodziców, ponieważ dla małego człowieka są oni równie ważni. W braku porozumienia koniecznym staje się sądowe uregulowanie kontaktów. Sąd orzeka o kontaktach z dzieckiem obowiązkowo w toku rozprawy rozwodowej lub w postępowaniu nieprocesowym o uregulowanie kontaktów z dzieckiem (np. w przypadku, jeśli rodzice nigdy nie byli w formalnym związku). Koniecznym jest ustalenie miejsca pobytu dziecka przy jednym z rodziców i określenie w jakich terminach drugi rodzic może widywać dziecko i jak ma się to odbywać: tylko w obecności rodzica z którym dziecko stale zamieszkuje czy też może być zabierane poza miejsce zamieszkania.  Jednak, co dzieje się w przypadku, jeśli sąd rozstrzygnął o sposobie wykonywania kontaktów z dzieckiem i  nie jest to respektowane przez któregoś z rodziców np. matka utrudnia ojcu kontakty z dzieckiem lub ojciec nie zjawia się w wyznaczonych terminach?

  Czy prawo przewiduje narzędzia prawne umożliwiające zobowiązanie drugiego rodzica do tego, aby liczył się z uczuciami dziecka?  Kodeks rodzinny i opiekuńczy w art. 113§1  wskazuje, że „ Niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dzieci mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów”.Ze względu na dobro dziecka obowiązek taki powinien być realizowany. Dziecko dla swego prawidłowego rozwoju potrzebuje kontaktu z obojgiem rodziców. Z przytoczonego artykułu wynika, że nie zależnie od tego czy rodzic posiada pełną władzę rodzicielską, jest ona mu ograniczona czy nawet jest jej pozbawiony ma prawo do utrzymywania kontaktu ze swoim dzieckiem. Sąd może zakazać jakiegokolwiek kontaktu z dzieckiem jedynie, gdy utrzymywanie kontaktów poważnie zagraża dobru dziecka lub je narusza – zdarza się to rzadko, zazwyczaj jeżeli dochodzi do sytuacji patologicznych: gdy kontakt z rodzicem zagraża życiu, zdrowiu, bezpieczeństwu, prawidłowemu rozwojowi dziecka, prowadzi do demoralizacji itd.

  Kontakty z dzieckiem – obejmują przede wszystkim przebywanie z dzieckiem w tym odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce stałego pobytu i bezpośrednie porozumiewanie się, ponadto w zakres kontaktów z dzieckiem wchodzą: utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej. Warto wspomnieć, że uprawnionym do kontaktów z dzieckiem jest nie tylko rodzic, z którym obecnie dziecko nie zamieszkuje -  w braku porozumienia złożyć wniosek w sądzie o uregulowanie kontaktów mogą także dziadkowie małoletniego, rodzeństwo, powinowaci w linii prostej i inne osoby, które sprawowały przez dłuższy czas pieczę nad dzieckiem.

            Niewykonywanie postanowień sądu w kwestii kontaktów z dzieckiem może polegać na:

  • Utrudnianiu / uniemożliwianiu kontaktów z dzieckiem

Celowe utrudnianie kontaktu drugiego rodzica z dzieckiem to przede wszystkim nie wydawanie dziecka w wyznaczonych terminach. Często „wymówką” jest utrzymywanie, że dziecko jest chore, dziecka nie ma w domu akurat w czasie, w którym miało być odebranie lub organizowane są dla dziecka dodatkowe zajęcia w terminie, w którym ma się spotkać z drugim rodzicem. Jeżeli do takich zdarzeń dochodzi rzadko i dzień, w którym dziecko miało się widzieć z ojcem/ matką rodzice przenoszą na inny termin to nie możemy mówić o utrudnianiu kontaktów. Problem pojawia się wtedy, gdy taka sytuacja się powtarza, osoba u której dziecko przebywa prawdopodobnie zapomniała o tym, że dziecko nie jest jej własnością i powinna liczyć się z uczuciami swojej pociechy i drugiego rodzica.

  • Niewłaściwym wykonywaniu lub zaniedbywaniu obowiązku kontaktów

Za niewłaściwe wykonywanie kontaktów można uznać notoryczne spóźnianie się rodzica, nie informowanie o tym gdzie zabiera się dziecko, przebywanie z dzieckiem w stanie po spożyciu alkoholu itd. Natomiast do  zaniedbywanie obowiązku kontaktów dochodzi, gdy rodzic  nie zjawia się na spotkania z dzieckiem lub w ogóle nie interesuje się małoletnim. Tłumaczenie kolejny raz dziecku, że tata/mama ma „ważne sprawy i nie mógł/nie mogła przyjechać”  naraża dziecko na uszczerbek emocjonalny rzutujący na jego dalszy rozwój.

  W obu przypadkach kodeks postępowania cywilnego przewidział możliwość nałożenia kary pieniężnej  mającej na celu zdyscyplinowanie rodzica naruszającego postanowienie sądu.Konieczne jest złożenie wniosku o zagrożenie ukaraniem do sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka. Sąd po przeprowadzeniu postępowania może wydać postanowienie o zagrożeniu nakazem zapłaty określonej sumy pieniężnej rodzicowi, który nie wykonuje prawidłowo postanowienia sądu regulującego kontakty z dzieckiem. W sytuacji, gdy pomimo wydania takiego postanowienia - jeden z rodziców nadal utrudnia kontakty z dzieckiem, bądź kontakty są nieodpowiednio realizowane lub w ogóle do nich nie dochodzi sąd w drugim etapie nakłada karę pieniężną płatną do rąk drugiego rodzica. Prawomocne postanowienie sądu w tym przedmiocie jest tzw. tytułem wykonawczym – oznacza to, że osoba, której ma być zapłacona kara może zgłosić się z tym postanowieniem do komornika celem egzekucji kary pieniężnej. Wysokość kary sąd ustala biorąc pod uwagę sytuacje majątkową rodzica niewypełniającego postanowienia sądu w przedmiocie kontaktów z dzieckiem. Ponadto rodzic uprawniony do kontaktu może żądać zwrotu wydatków poniesionych w związku z przygotowaniem celem realizacji orzeczonych kontaktów, jeśli nie doszło do niech ze względu na utrudnianie przez drugiego rodzica. Przykładem mogą być: koszty przejazdu do miejsca zamieszkania dziecka, koszty biletów do kina i inne koszty poniesione celem spotkania się z dzieckiem.

  Ustawodawca wprowadził narzędzia prawne mające na celu dyscyplinowanie rodziców, którzy nadal toczą spór między sobą - niestety  kosztem małoletniego dziecka. Złożenie wniosku o zagrożenie ukaraniem zazwyczaj wpływa na rodzica wcześniej niestosującego się do postanowienia, dlatego warto poczynić pewne kroki by kontakty z dzieckiem zaczęły być wykonywane prawidłowo, a opisane sytuacje więcej się nie powtarzały.

MASZ PYTANIE?