Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla firm

»

Prawo cywilne

» Jak prawnie wyrazić ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Jak prawnie wyrazić oświadczenie woli?

04.02.2016

Prawo cywilne

Oświadczenie woli w rozumieniu prawnym ma znaczenie nieco inne niż potoczne rozumienie tego określenia. Kiedy złożone zostało oświadczenie woli? Jak je rozumieć? Czy milczeniem możemy coś oświadczyć?

W rozumieniu prawnym oświadczenie woli, jest specyficznym zachowaniem danej osoby (fizycznej czy prawnej), którego celem ma być wywołanie określonych skutków w sferze prawnej.

Zgodnie z art. 60. k.c. „Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli).”

Z powyższego wynika, że dosłownie każde zachowanie się osoby może nieść informację o jej woli, o ile z tego zachowania można wywnioskować w sposób dostateczny wolę tej osoby. Mogą to być wyraźne słowa wypowiedziane lub napisane przez daną osobę, ale również może to być akceptowanie określonego stanu – niejako milcząca zgoda, aby dany stan trwał. Ustawowe określenia są bardzo pojemne. Wywnioskowanie z zachowania osoby jej określonej woli nie musi prowadzić do absolutnej pewności, że taką wolę dana osoba miała – wystarczy możliwość dostatecznego ujawnienia w zachowaniu tej osoby woli, aby skutek prawny nastąpił.

Wnioskowanie z zachowania osoby i przypisywanie temu zachowaniu odpowiednich skutków, albo inaczej wykładania oświadczeń woli, wymaga nierzadko odniesienia do wypracowanego doświadczenia lub orzecznictwa.   

Należy mieć na uwadze, że wykładnia oświadczeń woli i konsekwencje jakie wywołują w sferze prawnej np. jaka jest treść łączącej strony umowy, obejmuje nie tylko bezpośrednio samo zachowanie podczas zawierania umowy, ale również okoliczności towarzyszące temu zachowaniu, a nawet okoliczności poprzedzające to zachowanie.

W tezie wyroku Sądu Najwyższego z dnia  30 kwietnia 2015  r. (II CSK 265/14) jednoznacznie wskazano, że „Przy badaniu tego, czy istnieje consensus kontraktowy i jaka jest jego treść można i należy brać pod uwagę całą sekwencję zdarzeń poprzedzających dojście do skutku umowy (złożenia oświadczenia definitywnego)”.

Warto zauważyć, że wykładni oświadczeń woli nie tylko dokonuje się na etapie powstawania stosunku prawnego, ale również w przypadku jego zakończenia. Sąd Najwyższy wskazuje wyraźnie w wyroku z dnia 18 czerwca 2010 r. (V CSK 430/09), że: „Dopuszczalne jest rozwiązanie umowy w sposób dorozumiany.”

W niektórych sytuacjach dorozumiane rozwiązanie umowy jest niemożliwe, jak przykładowo w przypadku umowy o pracę – niedopuszczenie pracownika do pracy nie oznacza rozwiązania stosunku pracy.

Kiedy zatem następuje złożenie oświadczenia woli? Zgodnie z art. 61. § 1 k.c. „Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej.” §2 wyżej wymienionego artykułu przewiduje inny moment złożenia oświadczenia woli za pośrednictwem drogi elektronicznej np. za pomocą wiadomości e-mail: „Oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią”.

Podsumowując, nie każde zachowanie danej osoby może zostać uznane za złożenie oświadczenia woli, jednakże należy mieć świadomość, że wprawny pełnomocnik może być w stanie przekonać sąd, że konkretne zachowanie jego przeciwnika skutkowało złożeniem oświadczenia woli o określonej, korzystnej dla strony reprezentowanej przez tego pełnomocnika treści.

MASZ PYTANIE?