Porada prawna on-line

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Jak prawnie zatrudnić cudzoziemca?

Zatrudnienie cudzoziemca w Polsce nie jest niestety tak proste, jak mogłoby się wydawać. Ustawodawca, w imię idei ochrony polskiego rynku pracy przed napływem pracowników z biedniejszych rejonów Europy, zwłaszcza wschodniej części, postanowił utworzyć regulacje, które pozwalają nie tyle ograniczyć zatrudnienie osób spoza granic RP, a mieć nad takim zatrudnieniem względną kontrolę. Oznacza to, iż szersze obowiązki spadają na pracodawców, którzy chcieliby zatrudnić takich pracowników – i o tych obowiązkach będzie mowa w poniższym tekście.

Zasadą jest, iż w Polsce na zatrudnienie cudzoziemca należy uzyskać zezwolenie. Przepisy prawa przewidują od tego wymogu szereg wyjątków – co znajduje swoje odzwierciedlenie w przepisach. Ich lista jest stosunkowo długa, w związku z czym nie będziemy wymieniać ich wszystkich, wskazując jedynie te najważniejsze. Uzyskania zgody na pracę nie wymaga więc cudzoziemiec, który posiada w Polsce status uchodźcy, pozwolenie na pobyt (rezydencki, tolerowany, osiedlenie), jest obywatelem Unii Europejskiej lub państwa z EOG. Zezwolenie nie jest również wymagane od członka rodziny takiego cudzoziemną. Pełną listę można odnaleźć w art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Jak natomiast wskazuje art. 88 tej ustawy zezwolenie na pracęwydaje się w 5 typach, i jest wymagane, jeżeli cudzoziemiec:

1) wykonuje pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy z podmiotem, którego siedziba lub miejsce zamieszkania albo oddział, zakład lub inna forma zorganizowanej działalności znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (typ A);

2) w związku z pełnieniem funkcji w zarządzie osoby prawnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców lub będącej spółką kapitałową w organizacji przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres przekraczający łącznie 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy (typ B);

3) wykonuje pracę u pracodawcy zagranicznego i jest delegowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres przekraczający 30 dni w roku kalendarzowym do oddziału lub zakładu podmiotu zagranicznego albo podmiotu powiązanego, w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, z pracodawcą zagranicznym (typ C);

4) wykonuje pracę u pracodawcy zagranicznego, nieposiadającego oddziału, zakładu lub innej formy zorganizowanej działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jest delegowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu realizacji usługi o charakterze tymczasowym i okazjonalnym (usługa eksportowa) (typ D);

5) wykonuje pracę u pracodawcy zagranicznego i jest delegowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres przekraczający 30 dni w ciągu kolejnych 6 miesięcy w innym celu niż wskazany w pkt 2-4 (typ E).

Zezwolenia na pracę udziela wojewoda na podstawie wniosku wniesionego przez pracodawcę, a przepisy prawa przewidują trzy oddzielne tryby postępowania, uzależnione od typu wnioskowanego zezwolenia.

Typ A - decyzję w sprawie zezwolenia wydaje się po uzyskaniu informacji od właściwego starosty, wydanej nie wcześniej niż 180 dni przed złożeniem wniosku. Informacja owa powinna zawierać zapis, iż w oparciu o rejestry bezrobotnych nie można odnaleźć pracowników chętnych i spełniających wymagania pracodawcy do podjęcia pracy na danym stanowisku.

Typ B – decyzję w sprawie zezwolenia wydaje się, jeżeli podmiot którego członkiem zarządu ma być cudzoziemiec w roku podatkowym poprzedzającym złożenie wniosku osiągnął dochód nie niższy niż 12-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w województwie. Ponadto podmiot ten musi zatrudniać na czas nieokreślony, na pełen etat, co najmniej dwóch pracowników, którzy nie podlegają obowiązkowi posiadania zezwolenia na pracę. Od warunku posiadania można się uchylić, jeśli podmiot wykaże, iż posiada środki finansowe i organizacyjne na prowadzenie działań pozwalających na spełnienie tych warunków.

Typy C, D i E - decyzję w sprawie zezwolenia wydaje się, jeżeli  zatrudnienie będzie się odbywało na zasadach określonych w przepisach prawa pracy, a wynagrodzenie cudzoziemca nie będzie niższe o ponad 30% od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w województwie (co się tyczy kwot brutto). Ponadto pracodawca musi wskazać osobę przebywającą na terytorium RP, która jest upoważniona do reprezentowania interesów pracodawcy i dysponowania dokumentami.

Zezwolenie na pracę wydaje się na okres maksymalnie 3 lat (w przypadku pełnienia funkcji w zarządzie osoby prawnej – 5 lat) i może być każdorazowo przedłużane o okres nie dłuższy. Określa ono podmiot powierzający wykonywanie pracyprzez cudzoziemca, stanowisko lub rodzaj pracywykonywanej przez cudzoziemca, najniższe wynagrodzenie, które może otrzymywać cudzoziemiec na danym stanowisku, wymiar czasu pracyoraz okres ważności zezwolenia.

Pracodawca, który otrzymał już decyzję ustalającą zezwolenie na pracę dla cudzoziemca zobowiązany jest do wykonania szeregu kolejnych czynności - uwzględnienia w umowie z cudzoziemcem warunków zawartych w zezwoleniu na pracę, dostosowywania wysokości wynagrodzenia cudzoziemca do aktualnej wysokości miesięcznego wynagrodzenia co najmniej raz w roku, zawarcia z cudzoziemcem umowy w formie pisemnej oraz przedstawienia cudzoziemcowi przed podpisaniem umowy jej tłumaczenia na język zrozumiały dla cudzoziemca, przekazania cudzoziemcowi jednego egzemplarza zezwolenia na pracę, którego to zezwolenie dotyczy, informowania cudzoziemca o działaniach podejmowanych w związku z postępowaniem o udzielenie lub przedłużenie zezwolenia na pracę oraz decyzjach o wydaniu, odmowie wydania lub uchyleniu zezwolenia oraz zachowania należytej staranności w postępowaniach o zezwolenie i przedłużenie zezwolenia na pracę cudzoziemca.

Warto również wspomnieć o wyjątkowej procedurze, która dotyczy obywateli szeregu państw spoza UE i EOG, tj. Rosji, Ukrainy, Gruzji, Białorusi, Mołdawii i Armenii. W przypadku takich pracowników, jeśli wykonują oni pracę w wymiarze 6 miesięcy w okresie kolejnych 12 miesięcy (niezależnie od ilości pracodawców), pracodawca składa jedynie oświadczenie o zamiarze zatrudnienia takiego pracownika do właściwego powiatowego urzędu pracy. Ponadto, po upływie tych 6 miesięcy konieczne jest już posiadanie zezwolenia na pracę takiego pracownika.

MASZ PYTANIE?