Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla każdego

»

Prawo rodzinne

»

Rodzice i dzieci

» Jak prawnie zatrudnić ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Jak prawnie zatrudnić opiekunkę do dziecka?

19.01.2016

Rodzice i dzieci

Rozwiązanie takie przedstawia ustawa z dnia 4 lutego 2011 o opiece nad dziećmi do lat 3 ( Dz. U. 2011 Nr 45 poz. 235). Rozdział szósty powołanej ustawy traktuje o możliwości zatrudniania niani na tzw. umowie uaktywniającej, którą rodzice lub rodzic samotnie wychowujący dziecko mogą zawrzeć z opiekunką. Wówczas składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne opłaca za nianie Zakład Ubezpieczeń Społecznych od podstawy stanowiącej kwotę nie wyższą niż wysokość minimalnej pensji. Jeśli strony ustaliły wyższe wynagrodzenie niani to, nadwyżkę rozlicza (tj. opłaca) rodzic. W przypadku zawarcia umowy uaktywniającej obowiązkiem jest odprowadzenie podatku dochodowego przez rodzica w wysokości 20 %.

Powołana ustawa w art. 50 określa, że Nianią jest osoba fizyczna sprawująca opiekę nad dziećmi na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanej dalej „umową uaktywniającą”Nie zostały, więc wprowadzone szczególne wymagania wobec takich osób, może to być zarówno kobieta jak i mężczyzna, nie musi też posiadać żadnych specjalnych kwalifikacji do pracy z dziećmi. Jedynym wymogiem jest poddanie się obowiązkowym badaniom sanitarno-epidemiologicznym. Niania może sprawować opiekę od 20 tygodnia życia dziecka do końca roku szkolnego, w którym ukończy 3 lata. Jeśli dziecko po ukończeniu 3 roku życia nie może być objęte wychowaniem przedszkolnym - umowa z nianią może być przedłużona maksymalnie do 4 roku życia dziecka.

ZUS opłaca składki ubezpieczeniowe od umowy aktywizującej, jeśli zostaną spełnione wskazane warunki:

  1. rodzic zgłosi nianie do ZUS w terminie 7 dni od rozpoczęcia przez nią pracy,
  2. rodzice albo rodzic samotnie wychowujący dziecko są zatrudnieni, świadczą usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowiącej tytuł do ubezpieczeń społecznych (umowa zlecenia i umowa agencyjna ale nie umowa o dzieło), prowadzą pozarolniczą działalność ( a więc działalność gospodarczą) lub działalność rolniczą,
  3. dziecko nie jest umieszczone w żłobku, klubie dziecięcym oraz nie zostało objęte opieką sprawowaną przez dziennego opiekuna.

Dziennym opiekunem jest osoba zatrudniana przez gminy, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej na podstawie umowy o pracę albo umowy o świadczenie usług, sprawująca opiekę nad dzieckiem w swoim domu lub mieszkaniu. Natomiast rodzicem samotnie wychowującym dziecko jest rodzic będący panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą w stosunku do której orzeczono separacją lub osoba pozostającą w związku małżeńskim o ile drugi rodzic został pozbawiony władzy rodzicielskiej lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Nic nie stoi na przeszkodzie, aby zatrudnić na podstawie umowy uaktywniającej członka rodziny o ile naturalnie nie jest nim sam rodzic. Umowa może być zawarta np. z babcią dziecka (powszechnie wiadomo, że to najlepsze opiekunki). Umowa uaktywniająca powinna być sporządzona na piśmie i określać strony umowy, jej cel, czas i miejsce sprawowania opieki, obowiązki niani, czas na jaki została zawarta, wysokość wynagrodzenia niani, termin i sposób jego wypłaty, sposób zmiany i rozwiązania umowy. 

Warto wiedzieć, że jeśli rodzic zawrze taką umowę z kilkoma osobami - ZUS pokryje tylko składki od jednej umowy.Gdy nieoczekiwanie rodzic albo rodzic samotnie wychowującego dziecko utraci zatrudnienie, zaprzestanie świadczenia usług lub prowadzenia działalności gospodarczej składki opłacane będą  jeszcze przez okres 3 miesięcy od dnia zaistnienia tych przyczyn.Po rozwiązaniu umowy z nianią należy pamiętać o tym, aby w ciągu 7 dni zgłosić się do ZUS w celu wypełnienia stosownych formularzy.

            Umowa uaktywniająca, którą wprowadził ustawodawca w celu zachęcenia rodziców do zatrudniania niań legalnie, jest korzystnym rozwiązaniem zarówno dla rodziców jak i dla osób pracujących w charakterze niań. Rodzice nie ponoszą kosztów ubezpieczeniowych i zawierając umowę mogą czuć się pewniej powierzając swoją pociechę opiekunce - bo jednak umowa zobowiązuje i w przypadku problemów łatwiej można wyciągnąć konsekwencje. Z kolei niania ma szanse na wyjście z tzw. „szarej strefy”- zyskuje status legalnie zatrudnionej, może spokojniej myśleć o swojej emeryturze, a jeśli przepracuje na umowie uaktywniającej co najmniej rok w okresie 18 miesięcy poprzedzających ewentualną rejestracje w Urzędzie Pracy będzie przysługiwał jej zasiłek dla osób bezrobotnych – co byłoby niemożliwe, gdyby opiekowała się dzieckiem bez umowy.

 

MASZ PYTANIE?