Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla każdego

»

Prawo rodzinne

» Jak prawnie zawrzeć ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Tabliczka z napisem "Just married" i bukiet kwiatów.

Jak prawnie zawrzeć małżeństwo przez pełnomocnika?

11.02.2016

Prawo rodzinne

Prawo polskie wskazuje, że małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński. Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowią także, że przyszli małżonkowie mogą złożyć zgodnie oświadczenia woli przed duchownym kościoła lub innego związku wyznaniowego, a kierownik urzędu stanu cywilnego sporządza następnie akt małżeństwa. Są to konieczne przesłanki do skutecznego zawarcia małżeństwa. Jednakże od zasady jednoczesnej obecności przyszłych małżonków ustawodawca przewidział wyjątek, dzięki któremu w uzasadnionych okolicznościach możliwe jest zawarcie małżeństwa przez pełnomocnika.

Pełnomocnictwo - jest czynnością prawną jednostronną wyrażającą się poprzez oświadczenie woli mocodawcy (osoby, która ma być reprezentowana) upoważniające osobę lub osoby do dokonywania w jego imieniu czynności prawnych określonych w pełnomocnictwie. Na podstawie umocowania pełnomocnik jest upoważniony do zastępstwa mocodawcy w stosunkach prawnych z innymi podmiotami. Pełnomocnik dokonuje czynności prawnych w cudzym imieniu. Prawo wyróżnia trzy rodzaje pełnomocnictwa: ogólne (do dokonywania czynności zwykłego zarządu), rodzajowe (do dokonywania czynności określonej kategorii), szczególne (dotyczy dokonywania indywidualnie określonej czynności prawnej).

Zgodnie z zasadą określoną w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym warunkiem zawarcia małżeństwa jest jednoczesne stawiennictwo przyszłych małżonków w celu złożenia oświadczeń woli o wstąpieniu w związek małżeński. Jednak zdarzyć się mogą sytuacje, w których obecność jednego z nupturientów nie będzie możliwa. W związku z tym ustawodawca w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewidział wyjątek od reguły jednoczesnej obecności. W uzasadnionych sytuacjach za nieobecnego nupturienta oświadczenie woli może złożyć pełnomocnik. Wyjątek ten reguluje art. 6 k.r.o. który wskazuje, że z ważnych powodów sąd może zezwolić, aby oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński zostało złożone przez pełnomocnika. Ponadto, pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym i wymieniać osobę, z którą małżeństwo ma być zawarte.

Ważne powody uzasadniające zawarcie małżeństwa przez pełnomocnika nie zostały wskazane. Każdy przypadek będzie musiał być rozpatrywany przez sąd z osobna. Jednak w orzecznictwie możemy znaleźć wskazówki, w jakich przypadkach art. 6 k.r.o. może mieć zastosowanie. W uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 1970 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że za ważne powody należy uznać tylko takie okoliczności, które w świetle zasad współżycia społecznego usprawiedliwiają odstąpienie od obowiązku jednoczesnego stawienia się przyszłych małżonków przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego w celu złożenia oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński

Jeśli zaistnieją, więc ważne powody, przez które przyszły małżonek nie będzie mógł zawrzeć małżeństwa osobiście, może on złożyć wniosek o zezwolenie na zawarcie małżeństwa przez pełnomocnika do Sądu Rejonowego. We wniosku musi wskazać ważne powody, które uniemożliwiają mu osobiste stawiennictwo. Uprawnionym do złożenia takiego wniosku jest tylko osoba, która zamierza udzielić pełnomocnictwa. Niemożliwe jest zatem wystąpienie z wnioskiem  przez jej przyszłego małżonka czy inną osobę. Sąd rozpatruje wniosek w postępowaniu nieprocesowym i jeśli rozstrzygnięcie będzie pozytywne, przyszły małżonek może udzielić pełnomocnictwa. Do ważności pełnomocnictwa udzielonego do zawarcia małżeństwa konieczna jest forma pisemna z podpisem urzędowo poświadczonym. Innymi słowy wymagane jest potwierdzenie przez notariusza  własnoręczności podpisu. W treści pełnomocnictwa powinna być wskazana osoba, z którą małżeństwo ma być zawarte. Przepisy nie wskazują na specjalne wymogi, co do osoby pełnomocnika. Może nim być dowolna osoba wskazana przez mocodawcę, także osoba o tej samej płci, co przyszły małżonek mocodawcy. Zabronione jest jednak zawarcie małżeństwa przez pełnomocników obojga małżonków. Oznacza to, że przynajmniej jedna osoba składająca oświadczenie woli o zawarciu związku małżeńskiego musi samodzielnie złożyć oświadczenie woli. Pełnomocnictwo z podpisem urzędowo poświadczonym nupturient musi złożyć kierownikowi urzędu stanu cywilnego. Pełnomocnictwo do zawarcia małżeństwa jest pełnomocnictwem szczególnym, ponieważ uprawnia do dokonania określonej czynności prawnej - zawarcia małżeństwa. Nie oznacza ono tym samym uprawnienia pełnomocnika do złożenia jakichkolwiek innych oświadczeń woli jak np. oświadczenia, co do nazwiska współmałżonka mocodawcy lub wspólnych dzieci.

Polskie prawo daje możliwość zawarcia małżeństwa poprzez pełnomocnika. Sytuacje takie występują rzadko i powinny wiązać się z wyjątkowymi sytuacjami, choć przepisy nie wskazują, jakie sytuacje można zakwalifikować jako „ważne powody” usprawiedliwiające odstąpienie od zasady osobistego stawiennictwa. Praktyka orzecznictwa wskazuje, że może być to np. obłożna choroba czy służba wojskowa. Jednak nie da się z góry przesądzić, jaka sytuacja sprawia, że takie rozwiązanie jest uzasadnione, dlatego konieczne jest złożenie wniosku do sądu, by mógł zbadać okoliczności konkretnej sprawy.

MASZ PYTANIE?