Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla firm

»

Handlowe i gospodarcze

» Jakie są prawne ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Stół z wypiekami wraz z podanymi cenami.

Jakie są prawne ograniczenia w ustalaniu cen między przedsiębiorcami?

Istotą ceny jest równowartość należności, jaką nabywca musi zapłacić za towar lub usługę. Różne są teorie dotyczące tego, od czego ceny są zależne. Jedni twierdzą, że cena stanowi subiektywną równowartość tego, co oddaje nabywca (a więc, że świadczenia są ekwiwalentne, tzn. dla kupującego tyle samo warte jest 3 zł co bochenek chleba, który za nie kupił), inni, że cena musi być subiektywnie niższa od osiąganej korzyści (a więc nabywcy bardziej zależy na tym, żeby mieć chleb niż 3 zł w portfelu). Nie ulega jednak wątpliwości, że poziom cen regulowany jest w dużej mierze przez rynek. Czy jednak ceny mogą być ustalane całkiem dowolnie?

Całkowita deregulacja rynku cenowego zadowoliłaby tylko najbardziej radykalnych liberałów. W praktyce byłoby to niebezpieczne dla gospodarki, zarówno w ujęciu makro- jak i mikroekonomicznym. Negatywne skutki mogłyby nastąpić zarówno z perspektywy konkurencji i związanej z nią przedsiębiorczości, jak i perspektywy konsumenta. Stąd też, w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów przyjęto rozwiązania, które mają zapobiegać szczególnie agresywnej polityce cenowej.

Ceną w rozumieniu tejże ustawy jest nie tylko to, co wskazano powyżej, ale także opłaty o charakterze cen, marże handlowe, prowizje i narzuty do cen. Takie rozumienie ceny jest oczywiście potrzebne ze względu na ewentualne próby obchodzenia przepisów dotyczących cen np. przez udzielanie rabatów. W zasadzie więc ceną jest ta kwota, która w ostatecznym rozrachunku ma być przeniesiona na sprzedawcę.

Zgodnie z art. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym, polegające w szczególności na ustalaniu, bezpośrednio lub pośrednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzedaży towarów. Przepis ten nie jest do końca precyzyjny, jednak został dość szczegółowo zinterpretowany przez przedstawicieli doktryny i judykaturę. Regulacja ta ma na celu zapewnienie maksymalizacji efektów ochronnych dla rynku i konsumentów.

Porozumienia, o których mowa w tym przepisie, można podzielić na horyzontalne i wertykalne, co nie pozostaje bez znaczenia z punktu widzenia zakazów w nim określonych. Podział ten tyczy się szczebli obrotu, na których działają strony tych porozumień. Horyzontalne polegają na zmowie w ramach jednego szczebla obrotu, powszechnie znane są jako kartele. Wertykalne zaś, a więc stosowane na różnych szczeblach obrotu, dotyczą często relacji pomiędzy producentem a hurtownikiem lub hurtownikiem a sprzedawcami detalicznymi.

Katalog możliwych porozumień cenowych, jakie mogą wystąpić w obrocie gospodarczym jest bardzo szeroki. Należy jednak wyszczególnić przede wszystkim:

  • Ceny sztywne – praktyka polegająca na tym, że strony porozumienia są zobowiązane do stosowania konkretnie oznaczonego poziomu cen. Może to następować zarówno na drodze celowo ułożonego porozumienia jak i poprzez wywieranie przez jedną ze stron presji na stosowanie danego poziomu cen. Porozumienia takie godzą w konkurencję na rynku, tworzą bariery rynkowe, a w efekcie – godzą w interesy konsumentów.
  • Cena sugerowana – co do zasady nie ma zakazu stosowania cen sugerowanych, jednakże z zastrzeżeniem, że strona porozumienia nie może w żaden sposób wpływać na cenę kontrahenta, np. poprzez stosowanie nacisków, zachęcających rabatów, a także nie może  wyciągać negatywnych konsekwencji z niestosowania zasugerowanej ceny. Uwaga! Cena sugerowana może bardzo łatwo zostać zinterpretowana jako cena sztywna!
  • Cena minimalna – praktyka polegająca na tym, iż strona narzuca minimalną cenę, poniżej której kontrahenci nie mogą sprzedawać danych produktów. Prowadzi to do rażącego pokrzywdzenia konsumentów, którzy nie mają możliwości zakupu towaru po cenie niższej niż ustalona przez strony niedozwolonego porozumienia.
  • Cena maksymalna – przyjmuje się, że jest korzystna dla konkurencji i konsumentów, stąd też co do zasady nie przewiduje się odpowiedzialności za jej stosowanie. Niedozwolone porozumienie w tym zakresie może jednak polegać na narzucaniu maksymalnej ceny, za jaką możliwa jest sprzedaż towarów przez przedsiębiorcę posiadającego ponad 30% udziału w rynku. Dodatkowo należy uważać przy jej ustalaniu, aby nie miała ona charakteru ceny sztywnej lub minimalnej.
  • Cena dumpingowa – jest to przejaw nieuczciwej konkurencji, który nie musi być porozumieniem, lecz może być wykorzystywany nawet przez jednego przedsiębiorcę. Polega na stosowaniu cen niższych, niż koszt wyprodukowania towaru. Pomimo pozornej korzyści dla konsumentów jest to praktyka wyniszczająca dla konkurencji, a w efekcie, w późniejszym etapie, prowadzi do monopolu, który w swej istocie jest szkodliwy zarówno dla konkurencji, jak i konsumentów.

Jak więc powinno być sformułowane porozumienie cenowe, by nie zostało ono uznane za praktykę naruszającą konkurencję lub interesy konsumentów? Jeśli zadajesz sobie to pytanie i nie znalazłeś jeszcze odpowiedzi – skontaktuj się z nami!

MASZ PYTANIE?