Porada prawna on-line

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Krawat.

Kiedy można ogłosić upadłość w kontekście zmian po 1 stycznia 2016 r.?

Po 1 stycznia 2016 r. nie ulega zmianie ogólna zasada, zgodnie z którą: Upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny (art. 10 prawa upadłościowego i naprawczego). Jednakże zmieniła się ustawowa definicja określenia, kiedy właściwie dłużnik stał się niewypłacalny.

Zgodnie bowiem ze zmienionym brzmieniem art. 11 ustawy prawo upadłościowe (kursywą - nowy tekst, przekreślenia – stary tekst):

Art. 11.

1. Dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

 

1a. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.

2. Dłużnika Dłużnik będącego będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za jest niewypłacalnegoniewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania przekrocząpieniężne przekraczają wartość jego majątku, nawet stan ten wówczas utrzymuje gdy się przez naokres bieżącoprzekraczający tedwadzieścia zobowiązaniacztery wykonujemiesiące.

3. Do majątku, o którym mowa w ust. 2, nie wlicza się składników niewchodzących w skład masy upadłości.

4. Do zobowiązań pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nie wlicza się zobowiązań przyszłych, w tym zobowiązań pod warunkiem zawieszającym oraz zobowiązań wobec wspólnika albo akcjonariusza z tytułu pożyczki lub innej czynności prawnej o podobnych skutkach, o których mowa w art. 342 ust. 1 pkt 4. 

5. Domniemywa się, że zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, jeżeli zgodnie z bilansem jego zobowiązania, z wyłączeniem rezerw na zobowiązania oraz zobowiązań wobec jednostek powiązanych, przekraczają wartość jego aktywów, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

6. Sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli nie ma zagrożenia utraty przez dłużnika zdolności do wykonywania jego wymagalnych zobowiązań pieniężnych w niedługim czasie.

7. Przepisy ust. 2-6 nie mają zastosowania do spółek osobowych określonych w ustawie z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030, z późn. zm.), zwanej dalej "Kodeksem spółek handlowych", w których co najmniej jednym wspólnikiem odpowiadającym za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem jest osoba fizyczna.

Jak widać zmian w definicji niewypłacalności jest wiele. Jedną z nich jest domniemanie wprowadzone w ust. 1a. Z chwilą kiedy powstaje po stronie dłużnika opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych, które przekracza trzy miesiące, powstaje domniemanie utraty zdolności wykonywania zobowiązań przez dłużnika. Warto jednak mieć na uwadze, że jest to domniemanie, które może zostać obalone przez dłużnika w toku postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości. Ciężar udowodnienia zachowania płynności finansowej będzie jednak spoczywał na dłużniku.

Duża zmiana dotyczyć będzie osób prawnych, np. spółek kapitałowych albo jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną. Podmioty takie, oprócz sytuacji wymienionych powyżej staną się niewypłacalne także wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione dwie kolejne przesłanki:

- jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku,

- oraz stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

Zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, jeżeli zgodnie z bilansem zobowiązania te, z wyłączeniem rezerw na zobowiązania oraz zobowiązań wobec jednostek powiązanych, przekraczają wartość jego aktywów, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. Tym samym w uproszczeniu oznaczać to będzie w praktyce, że np. w stosunku do spółki z o.o., która w dwóch kolejnych sprawozdaniach finansowych zawierających bilans wykaże, że zobowiązania przekraczają wartość jej aktywów, powstanie domniemanie niewypłacalności.

Podsumowując, z nowelizacji ww. przepisu prawa wynikać będzie bardziej przejrzyste kryterium uznawania podmiotów za niewypłacalne, a przez to więcej wniosków o ogłoszenie upadłości powinno być zasadnych.

Nie wolno jednakże zapomnieć o brzmieniu dodanego ust. 6 tego artykułu - sąd może oddalić (a więc merytorycznie rozpoznać sprawę) wniosek o ogłoszenie upadłości jeżeli nie ma zagrożenia utraty przez dłużnika zdolności do wykonywania jego wymagalnych zobowiązań pieniężnych w niedługim czasie. Oddalenie takiego wniosku korzystać będzie z przymiotu "powagi rzeczy zasądzonej", zatem niemożliwe byłoby natychmiastowe wniesienie nowego wniosku opartego na tych samych podstawach. Co zatem oznacza określenie "w niedługim czasie"? Tego nie wiedzą na obecną chwilę zapewne nawet sądy, które będą orzekać na podstawie nowych przepisów. Ze względu na powyższe niezwykle istotnym jest aby wniosek o ogłoszenie upadłości został przygotowany profesjonalnie. 

MASZ PYTANIE?