Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla każdego

»

Prawo rodzinne

»

Rodzice i dzieci

» Kiedy adopcja dziecka ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Kiedy adopcja dziecka jest możliwa?

04.03.2016

Rodzice i dzieci

     Przysposobienie nazywane potocznie adopcją to utworzenie stosunku prawnego między przysposabiającym a przysposobionym podobnego, jaki istnieje w naturalnej rodzinie między rodzicami a dziećmi. Jest to inaczej mówiąc przyjęcie obcego dziecka do własnej rodziny i uznanie go za własne. W momencie przysposobienia dziecko w świetle prawa staje się dzieckiem osób, które je przysposobiły.

 

Jak wskazuje Kodeks rodzinny i opiekuńczy w art. 121:

§ 1. Przez przysposobienie powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek, jak między rodzicami a dziećmi.
§ 2. Przysposobiony nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa w stosunku do krewnych przysposabiającego.
§ 3. Ustają prawa i obowiązki przysposobionego wynikające z pokrewieństwa względem jego krewnych, jak również prawa i obowiązki tych krewnych względem niego.
§ 4. Skutki przysposobienia rozciągają się na zstępnych przysposobionego.

 

Oznacza to, że pomiędzy adoptującym, a adoptowanym dzieckiem z chwilą przysposobienia powstają takie same prawa i obowiązki jak pomiędzy rodzicami a dziećmi. Wyróżnić tutaj możemy przede wszystkim:

  • przysposabiający zyskuje władze rodzicielską wobec przysposobionego dziecka
  • przysposabiający ma obowiązek utrzymania dziecka przysposobionego, a więc zaczyna ciążyć na nim obowiązek alimentacyjny względem dziecka
  • dziecko adoptowane może dziedziczyć po przysposabiającym i jego krewnych, ponieważ w porządku dziedziczenia traktowane jest, jako naturalne dziecko przysposabiającego
  • dziecko nosi nazwisko swojego przysposabiającego

 

Procedura przysposobienia dziecka została uregulowana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym oraz w Europejskiej Konwencji o przysposobieniu dzieci. Istnieje  szereg wymagań stawianych wobec osób mających zamiar adoptować dziecko, określone przesłanki musi spełniać również małoletni.

Podstawowe wymogi prawne stawiane osobom przysposabiającym:

1) muszą posiadać pełną zdolność do czynności prawnych

2) pomiędzy przysposabiającym a przysposobionym powinna istnieć odpowiednia różnica wieku. Sąd decyduje o tym czy różnica wieku jest odpowiednia, najczęściej przyjmuje się, że powinno być to minimum 15 lat, nie więcej jednak niż 40 lat różnicy.

3) kwalifikacje osobiste uzasadniają przekonanie, że będzie w sposób odpowiedni wywiązywał się z obowiązków przysposabiającego

4) musi pozostawać przy życiu w momencie przysposobienia, sąd nie wyda orzeczenia o przysposobieniu po śmierci osoby zainteresowanej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy o przysposobienie występowali oboje małżonkowie, a jedno z nich zmarło po wszczęciu postępowania. Jeśli drugi z małżonków podtrzymuje żądanie przysposobienia wspólnego, a osoba małoletni przebywał przez dłuższy czas pod pieczą małżonków lub małżonka zmarłego i powstała między nimi więź jak między rodzicami a dziećmi możliwe jest orzeczenie o przysposobieniu mimo śmierci przysposabiającego.

5) przysposabiający musi wystąpić do sądu o z żądaniem przysposobienia, a więc składa wniosek w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich Sądu Rejonowego. Właściwym do rozpatrywania wniosku jest sąd w okręgu, którego zamieszkuje przysposabiający lub przysposobiony.

 

Przesłanki związane z osobą przysposobioną:

1) adoptowana może być tylko osoba małoletnia, a więc dziecko, które nie ukończyło jeszcze 18 roku życia (wymóg małoletniości musi być spełniony na dzień składania wniosku do sądu)

2) przysposobiony musi pozostawać przy życiu w momencie przysposobienia

3) jeżeli małoletni ukończył 13 rok życia wymagana jest jego zgoda na adopcje, sąd powinien go wysłuchać, jeśli jest zdolny pojąć znaczenie adopcji. Sąd może wyjątkowo orzec przysposobienie bez żądania zgody przysposobionego lub bez jego wysłuchania, jeżeli zgodnie z art. 118§” nie jest on zdolny do wyrażenia zgody lub jeżeli z oceny stosunku między przysposabiającym a przysposabianym wynika, że uważa się on za dziecko przysposabiającego, a żądanie zgody lub wysłuchanie byłoby sprzeczne z dobrem przysposabianego.” 

 Małoletni może zostać przysposobiony, jeśli zostały spełnione powyższe przesłanki. W szczególności może zostać adoptowane dziecko, które jest sierotą. Przysposobić można również dziecko, jeśli jego rodzice żyją i wyrażą na to zgodę przed sądem w trakcie rozprawy. Istnieją jednak pewne sytuacje, kiedy zgoda biologicznych rodziców dziecka nie jest wymagana:

1) jeśli zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej- w przypadku ograniczonej i zawieszonej władzy rodzicielskiej nadal potrzebna jest zgoda rodziców biologicznych na adopcję

2) rodzice biologiczni są nieznani

3) porozumienie się z rodzicami biologicznymi napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody- sąd bada konkretną sprawę pod względem tego czy przeszkody takie mają miejsce.

             Instytucja przysposobienia daje szanse dziecku na stworzenie mu nowej rodziny, której z jakichś powodów nie posiada. Przysposabiający często decydują się na przysposobienie, jeśli sami nie posiadają dzieci i pragną stworzyć nowy dom dla wybranego dziecka.  Polskie prawo stawia wiele wymogów, które powinni spełnić rodzice adopcyjni np. pozostawać w stabilnym związku małżeńskim, posiadać odpowiednią sytuacje materialną ( taką, która umożliwia utrzymanie i wychowanie dziecka), dobry stan zdrowia, brak nałogów.  Kryteria, jakie muszą spełnić nie powinny dziwić, ponieważ w przypadku przysposobienia należy kierować się naczelną zasadą prawa rodzinnego, jaką jest dobro dziecka.

MASZ PYTANIE?