Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla każdego

»

Podatki

» Kto i na jakich zasadach ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Pieniądze w dłoni.

Kto i na jakich zasadach odpowiada za zobowiązania podatkowe?

14.04.2016

Podatki

Wśród osób prowadzących działalność często pojawia się pytanie dotyczące istoty jak i terminów powstania zobowiązań podatkowych. Kwestia ta jest bardzo istotna, ponieważ wpływa na ustalenie solidarnej odpowiedzialności osób trzecich – z zwłaszcza tych, pozostających z podatnikiem w różnych relacjach rodzinnych. Jak ta kwestia wygląda w świetle polskiego prawa?

Zobowiązania podatkowe - istota, terminy powstawania

Poprzez zobowiązanie podatkowe rozumie się obowiązek zapłaty podatku na rzecz Skarbu Państwa lub którejś z trzech jednostek administracyjnych państwa (województwa, powiatu lub gminy) w ustalonej wysokości w danym dniu i miejscu.

Zobowiązanie podatkowe powstaje w tym samym dniu, co zdarzenie, które powoduje powstanie takiego obowiązku. Może również powstać z dniem dostarczenia decyzji organu podatkowego, które zawiera informacje dotyczące wysokości takiego zobowiązania. Taka sytuacja ma zazwyczaj miejsce, gdy podatnik nie zapłacił całości lub części zobowiązania lub gdy urząd stwierdzi, że jego wysokość powinna być inna niż ta uiszczona i wskazana w deklaracji.

Czym jest zobowiązanie solidarne?

Niekiedy za zobowiązania podatnika względem urzędu skarbowego mogą odpowiadać solidarnie osoby trzecie. Wówczas uregulowania zobowiązania można dochodzić bezpośrednio od podatnika lub od osób powiązanych z nim. Jednakże, należność może być uregulowana z ich majątku jedynie wtedy, gdy egzekucja z majątku głównego podatnika jest już bezskuteczna.

Kiedy członkowie rodziny odpowiadają solidarnie za zobowiązania podatkowe?

Solidarność taka występuje, gdy zgodnie z ustawami podatkowymi, podatnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, a zobowiązania te powstają w wypadku doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Dodatkowo może ona powstać z mocy prawa i w skutek tego objąć majątek wspólny małżeński, mimo że zobowiązanie dotyczy tylko jednego małżonka. Warto pamiętać, że ograniczenie lub wyłączenie umownej (rozszerzonej, ograniczonej) wspólności majątkowej małżeńskiej w drodze umowy powoduje, iż skutki takiej umowy oddziałują na odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe powstałe dopiero po dniu zawarcia takiej umowy. Oznacza to więc, że nie będą miały zastosowania dla zobowiązań powstałych przed dniem zawarcia umowy czy ustania wspólności majątkowych z innych powodów wymienionych art. 29 §  2 Ordynacji podatkowej.

Ponadto, odpowiedzialność taką mogą ponosić także inni członkowie rodziny, którzy nie są powiązani z podatnikiem wspólnotą majątkową, ale wraz z nim współdziałali w prowadzeniu działalności gospodarczej i z tego tytułu otrzymywali korzyści. W tym przypadku odpowiadają zarówno wstępni jak i zstępni podatnika, jego rodzeństwo, małżonkowie dzieci, osoby przysposobione i pozostające z podatnikiem w faktycznym związku (niekoniecznie małżeńskim). Odpowiedzialność ta jest ograniczona do wysokości korzyści uzyskanych w trakcie współpracy.

Jednakże od tej zasady jest jeden wyjątek. Obowiązek taki nie ciąży na osobach, które współdziałały z podatnikiem, a podatnik był równocześnie zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych wobec nich. Wyjątek ten stosuje się tylko do wysokości kwoty wynikającej z alimentów.

W przypadku rozwiedzionych lub będących w separacji małżonków, odpowiedzialność solidarna całym swoim majątkiem za zobowiązania współmałżonka ogranicza się do zobowiązań podatkowych powstałych w trakcie trwania wspólnoty majątkowej, ale tylko do wysokości udziału w nim.

Podsumowując, ustawa precyzyjnie i jednoznacznie określa moment powstania zobowiązania podatkowego. Za nie odpowiedzialne solidarnie są również osoby pozostające w bliskiej relacji rodzinnej z podatnikiem. Do najważniejszych osób odpowiedzialnych należą współmałżonek oraz wszyscy krewni, którzy wraz z podatnikiem współdziałali w prowadzeniu działalności gospodarczej. Warto o tym pamiętać, gdyż w przypadku bezskutecznej egzekucji należności z majątku głównego zainteresowanego, urząd skarbowy może zapukać do naszych drzwi.

MASZ PYTANIE?