Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla firm

»

Prawo upadłościowe

»

Ogłoszenie upadłości

» Niezgłoszenie upadłości ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Dłoń na kalkulatorze.

Niezgłoszenie upadłości spółki – art. 586 k.s.h.

Celem przepisu art. 586 k.s.h. jest wzmocnienie odpowiedzialności wynikającej z art. 299 k.s.h. Omawiany przepis służy ochronie szeroko rozumianego bezpieczeństwa obrotu, chroniąc interesy majątkowe wspólników spółki, jej wierzycieli, jak również innych osób trzecich, gdyż zgłoszenie we właściwym terminie wniosku o upadłość ma także zapobiegać wchodzeniu tych osób w stosunki majątkowe z niewypłacalną spółką handlową.

Kodeks spółek handlowych w art. 586 stanowi, że czynu zabronionego dopuszcza się osoba, która będąc członkiem zarządu spółki albo likwidatorem, nie zgłasza wniosku o upadłość spółki handlowej pomimo powstania warunków uzasadniających według przepisów upadłość spółki.

Przestępstwo powyższe należy do kategorii przestępstw gospodarczych. Przedmiotem ochrony jest w tym przypadku szeroko rozumiany obrót gospodarczy, w szczególności zaś zasady jego prawidłowego funkcjonowania (A. Kidyba, Komentarz do art. 586 Kodeksu spółek handlowych, Lex nr 484108). Sprawcą przedmiotowego przestępstwa mogą być wyłącznie osoby wskazane w art. 586 k.s.h., a więc tylko członek zarządu lub likwidator. Odpowiedzialność karną może ponosić każdy z członków zarządu spółki prawa handlowego, bez względu na wynikający z podziału organizacyjnego podział obowiązków – odpowiedzialności danego członka zarządu nie będzie wyłączał fakt, iż nie zajmował się sprawami finansowymi a np. kwestiami zatrudnienia. Sprawcą nie może być jednak zawieszony członek takiego organu spółki (J. Giezek, P. Kardas, Przepisy karne Kodeksu spółek handlowych, Kraków 2003).

Przepisy ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze kształtują obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie później niż w ciągu dwóch tygodni – od 1 stycznia 2016 roku – 30 dni – od dnia powstania stanu niewypłacalności. Pojęcie to obejmuje dwie sytuacje. Zgodnie z art. 11 § 1 powołanej wyżej ustawy (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 roku) dłużnik uznawany będzie za niewypłacalnego, jeżeli utraci zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, przy czym domniemywać będzie się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekroczy trzy miesiące. Drugi przypadek określony został w art. 11 § 2, stosownie do którego dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, będzie uznawany za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekroczą wartość jego majątku, a stan ten utrzymywał będzie się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

Realizacja powyższej procedury ma za zadanie zachowanie masy majątkowej podmiotu, wobec którego spełnione zostały przesłanki ogłoszenia upadłości, w możliwie jak największym rozmiarze – a to celem zabezpieczenia możliwości zaspokojenia roszczeń wierzycieli w postępowaniu upadłościowym (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 26 listopada 2009 r., II AKa 255/09). Przez niezgłoszenie wniosku o upadłość należy rozumieć zaniechanie wypełnienia obowiązku zgłoszenia wniosku spełniającego wszystkie wymagania określone w przepisach prawa upadłościowego. Okoliczność, iż zgromadzenie wspólników (walne zgromadzenie) podejmie uchwałę o kontynuacji działalności gospodarczej, nie wyłącza odpowiedzialności karnej członka zarządu określonej w art. 586 k.s.h. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 13 grudnia 2012 r., II AKa 103/12).

Czas popełnienia przestępstwa z art. 586 k.s.h. rozpoczyna się pierwszego dnia po upływie ustawowego terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, a kończy z chwilą złożenia przez zobowiązanego stosownego wniosku, ustania warunków uzasadniających upadłość spółki bądź utraty przez sprawcę statusu osoby zobowiązanej do zgłoszenia takiego wniosku (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2010 r., IV KK 315/09; tak również orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 7 lutego 2013 r., II AKa 253/12). W kontekście realizacji znamion czynu zabronionego określonego w art. 586 k.s.h. pozostaje obojętne, czy sprawca wcale nie wystąpił z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki handlowej, czy też uczynił to już po upływie wymaganego terminu (P. Wiórek, Komentarz do art. 586 Kodeksu spółek handlowych, Lex nr 9052). Stwierdzenie, że mamy do czynienia z popełnieniem przestępstwa z art. 586 k.s.h. nie jest uzależnione od wystąpienia skutku, chociażby w postaci szkody po stronie wierzycieli spółki handlowej, jeśli jednak taki skutek wystąpi – rzutuje na stopień społecznej szkodliwości popełnionego czynu, a w konsekwencji na wymiar kary (P. Wiórek, Komentarz do art. 586 Kodeksu spółek handlowych, Lex nr 9052).

Celem przepisu art. 586 k.s.h. jest wzmocnienie odpowiedzialności wynikającej z art. 299 k.s.h. Omawiany przepis służy ochronie szeroko rozumianego bezpieczeństwa obrotu, chroniąc interesy majątkowe wspólników spółki, jej wierzycieli, jak również innych osób trzecich, gdyż zgłoszenie we właściwym terminie wniosku o upadłość ma także zapobiegać wchodzeniu tych osób w stosunki majątkowe z niewypłacalną spółką handlową (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2015 r., I ACa 1213/14). Co do zasady przedmiotowa regulacja nie znajdzie zastosowania, gdy przyczyny upadłości wystąpią w spółce osobowej np. jawnej (M. Rodzynkiewicz, Komentarz do art. 586 Kodeksu spółek handlowych, Lex nr 10054).

Co do sankcji – sprawca analizowanego przestępstwa podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

MASZ PYTANIE?