Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla firm

»

Ubezpieczenia

»

Ubezpieczenia społeczne

» Odszkodowanie od ZUS dla ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Odszkodowanie od ZUS dla pracownika za wypadek przy pracy

Świadczenie pracy często wiąże się z ryzykiem wystąpienia wypadku przy pracy. Oczywiście, na niektórych stanowiskach (np. bezpośrednio produkcyjnych) ryzyko to jest większe, na innych (np. biurowych) zdecydowanie mniejsze. Jak pokazują statystyki – wypadkom przy pracy ulega średniorocznie około 60 tys. Polaków, co daje ponad 160 wypadków przy pracy dziennie. Dlatego też powstała koncepcja ubezpieczenia wypadkowego, które wynosi od 0,67 do 3,60% (standardowo 1.80%) podstawy jej wymiaru. Dzięki tej konstrukcji pracownik, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu może uzyskać z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jednorazowe odszkodowanie.

Na wstępie jednak warto wskazać, czym jest wypadek przy pracy oraz czym jest długotrwały lub stały uszczerbek na zdrowiu. Otóż wypadkiem przy pracy jest nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą. Ów związek z pracą oznacza, że wypadek musi mieć miejsce na terenie zakładu pracy. Jest on raczej pojmowany w sensie organizacyjnym – wypadek przy pracy może więc nastąpić podczas załatwiania spraw służbowych poza normalnym miejscem pracy, podczas realizacji poleceń przełożonego a także podczas najkrótszej, nieprzerwanej drogi do pracy i z pracy (pełny katalog przypadków znajduje się w art. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracyichorób zawodowych).

Zgodnie z przepisami przywołanej wyżej ustawy za stały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy, zaś za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy, mogące ulec poprawie. Ubezpieczonemu, który poniósł takowy uszczerbek w skutek wypadku przy pracy przysługuje jednorazowe odszkodowanie.

Jak wskazuje ustawa o ubezpieczeniu społecznym (…) oceny stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz jego związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodowądokonuje się po zakończeniu leczenia i rehabilitacji. Owa ocena ma podstawowy skutek – dokonana jest przez lekarza orzecznika (lub komisji lekarskiej – w procedurze odwoławczej) i określa procentowo uszczerbek na zdrowiu, a w jego konsekwencji ustala wysokość jednorazowego odszkodowania. Stawka bowiem za 1% uszczerbek na zdrowiu jest regulowana ustawą, i wynosi do dnia 31 marca 2016 roku 757 zł, zaś po tym okresie – 20% przeciętnego, miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku, ogłaszane do celów emerytalnych (powinna więc wzrosnąć do okolicy 810 – 830 zł). W Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania znajduje się zaś tabela dotycząca możliwych uszczerbków na zdrowiu i ich procentowego przydziału.

Rozporządzenie przewiduje także stawki w innych przypadkach. I tak, na dzień dzisiejszy :

  • z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji ubezpieczonego - 13 242 zł;
  • z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji wskutek pogorszenia się stanu zdrowia - 13 242 zł;
  • gdy uprawniony jest małżonek lub dziecko zmarłego ubezpieczonego lub rencisty - 68 102 zł;
  • gdy uprawniony jest członek rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty inny niż małżonek lub dziecko - 34 051 zł;
  • gdy uprawnieni są równocześnie małżonek i jedno lub więcej dzieci zmarłego – 68.102 zł + 13 242 zł na dziecko;
  • gdy uprawnionych jest równocześnie dwoje lub więcej dzieci zmarłego - 68.102 zł + 13 242 zł na drugie i następne dziecko;
  • gdy obok małżonka lub dzieci uprawnieni są równocześnie inni członkowie rodziny zmarłego; każdemu z nich przysługuje ta kwota, niezależnie od odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom – 13 242 zł;
  • gdy uprawnieni są tylko członkowie rodziny inni niż małżonek lub dzieci zmarłego – 34 051 + 13 424 zł na drugie i następne dziecko.

Tryb orzekania w sprawie uszczerbku na zdrowiu również został uregulowany w ww. rozporządzeniu. Jak wskazują owe przepisy, jest to postępowanie wnioskowe, które wszcząć należy po zakończeniu leczenia i rehabilitacji. Kolejnym krokiem w postępowaniu jest badanie przez lekarza orzecznika. Jak wskazuje §6 rozporządzenia, ustala on stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu oraz jego związek z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową na podstawie bezpośredniego badania ubezpieczonego i posiadanej dokumentacji medycznej oraz dokumentacji dotyczącej tego wypadku przy pracy albo tej choroby zawodowej. Wynik badania przekazuje się wnioskodawcy.

Jeśli ubezpieczony nie zgadza się z orzeczeniem lekarza orzecznika, może w ciągu 14 dni wnieść swój sprzeciw do właściwego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W takim wypadku powołana zostaje komisja lekarska, która również zobowiązana jest dokonać bezpośredniego badania osoby ubezpieczonej oraz do ewentualnego zweryfikowania orzeczenia. Orzeczenie komisji jest ostateczne, i jest podstawą do wydania przez ZUS decyzji u wypłacie bądź odmowie wypłaty jednorazowego odszkodowania. Strona ma prawo odwołać się od takiej decyzji do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Praktyka pokazuje, że coraz częściej ubezpieczeni muszą walczyć przed sądem o wypłatę jednorazowego odszkodowania. Dlatego warto jest poznać również i tę drogę.

Odwołanie od decyzji ZUS do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wnosi się za pośrednictwem właściwego oddziału ZUS w terminie miesiąca od dnia otrzymania decyzji. Warunkiem do rozpatrzenia odwołania jest wcześniejsze złożenie sprzeciwu na orzeczenie lekarza orzecznika (bardzo ważne!), w związku z czym należy bardzo solidnie pilnować terminów i zadbać o prawidłowy przebieg procedury. W ciągu 30 dni od dnia złożenia odwołania do sądu oddział ZUS może jeszcze zmienić decyzję, co w praktyce rzadko ma miejsce. Kolejnym krokiem jest powołanie przez sąd biegłego lekarza, który ma za zadanie ocenić stan zdrowia osoby odwołującej się i sporządzić w tym temacie opinię.

W tym miejscu kończą się podobieństwa, bo działania ZUS od tego etapu bywają bardzo różne – czasem są próby podważenia opinii biegłego lekarza przez innego biegłego, czasem nie. Dlatego też warto działać w tym przypadku z pomocą specjalisty z tego zakresu. Co jednak istotne – postępowania w sprawie ubezpieczeń społecznych są co do zasady zwolnione z opłat, w związku z czym nie potrzeba posiadać zasobnego portfela, by walczyć z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych o swoje prawa. Dlatego też nie czekaj – zwróć się do nas i przedstaw swoją sprawę.

MASZ PYTANIE?