Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla firm

»

Prawo pracy

»

Związki zawodowe

» Procedura zwolnień ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Pracownicy na budowie o zachodzie słońca.

Procedura zwolnień grupowych

29.12.2015

Związki zawodowe

Spadek zamówień, zmniejszenie produkcji,  zmiany organizacyjne czy technologiczne – to tylko niektóre z przyczyn jakie mogą  rodzić konieczność redukcji etatów przez pracodawcę chcącego zachować przedsiębiorstwo. Jeśli jest to nieuniknione, pracodawca może zdecydować się na przeprowadzenie tzw. zwolnień grupowych. Powinien wiedzieć, w jaki sposób przeprowadzić skomplikowaną procedurę rozwiązania z pracownikami stosunków pracy, aby nie popełnić błędu skutkującego możliwością odwołania się pracownika do Sądu Pracy.


Tzw. zwolnienia grupowe reguluje ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Ustawa ta ma zastosowanie tylko do przedsiębiorców zatrudniających co najmniej 20 pracowników, mniejsze przedsiębiorstwa są wyłączone z zakresu stosowania ustawy - obowiązują je natomiast w tej kwestii regulacje Kodeksu pracy. Do tej liczby nie wlicza się pracowników zatrudnionych na podstawie mianowania czy umów cywilnoprawnych (np. umowa zlecenie, umowa o dzieło).

Procedurę zwolnień grupowych można przeprowadzić tylko, jeśli przyczyna zwolnień leży po stronie pracodawcy, bez względu na to, czy jest przez niego zawiniona, czy też nie np. upadłość, likwidacja, przyczyny ekonomiczne, zmiany w funkcjonowaniu zakładu. Niedopuszczalne jest stosowanie powoływanej ustawy w przypadku zwolnień podyktowanych okolicznościami leżącymi po stronie pracowników.

Tym samym rozwiązanie stosunku pracy może nastąpić tylko poprzez wypowiedzenie pracodawcy bądź za porozumieniem stron z inicjatywy pracodawcy.

Zwolnienie grupowe następuje wtedy, gdy pracodawca w okresie nieprzekraczającym 30 dni (termin ten liczony jest od dnia pierwszego zwolnienia) wypowiada umowę lub zawiera porozumienie o rozwiązaniu stosunku pracy z grupą co najmniej:

  • 10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników,
  • 10% pracowników, gdy zatrudnia, co najmniej 100, ale mniej niż 300 pracowników,
  • 30 pracowników, gdy zatrudnia, co najmniej 300 pracowników. 

Procedura zwolnień grupowych składa się na:

1) Konieczność przeprowadzenia przez pracodawcę konsultacji zamiaru zwolnień grupowych ze związkiem zawodowym działającym u tego pracodawcy. Jeżeli w zakładzie pracy nie działa żadna zakładowa organizacja związkowa, to konsultacja taka odbywa się z przedstawicielstwem pracowników, które zostaje wyłonione w trybie zwyczajowo przyjętym u danego pracodawcy. Celem konsultacji jest rozważenie, czy istnieje możliwość uniknięcia zwolnień, ich zmniejszenia, ewentualnego przekwalifikowania pracowników, możliwości przeniesienia na inne stanowisko itp.

2) Pracodawca obligatoryjnie musi zawiadomić na piśmie zakładową organizację związkową, bądź przedstawicielstwo pracowników, a następnie właściwy powiatowy urząd pracy o:

  • przyczynach zwolnienia grupowego,
  • o tym, w jaki sposób nastąpi wybór pracowników do zwolnienia,
  • kolejności dokonywania zwolnień,
  • okresie, w jakim zwolnienie grupowe nastąpi.
  • liczbie zatrudnionych pracowników i grupach zawodowych, do których należą oraz o grupach objętych zamiarem grupowego zwolnienia,

3) Następnie pracodawca w terminie 20 dni od zawiadomienia związków zawodowych powinien zawrzeć porozumienie ze wszystkimi zakładowymi organizacjami związkowymi działającymi na terenie zakładu - w przypadku zaistnienia przeszkód zawiera porozumienie, co najmniej z organizacjami reprezentatywnymi.

We wspólnym porozumieniu strony określają zasady postępowania w sprawach dotyczących pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia. Jeśli w danym zakładzie związki zawodowe nie działają, to pracodawca musi samodzielnie ustalić regulamin zwolnień grupowych w terminie 20 dni od konsultacji z  przedstawicielstwem pracowników.

4) Konieczność ponownego zawiadomienia na piśmie właściwego powiatowego urzędu pracy o ustaleniach zawartych w porozumieniu lub regulaminie zwolnień grupowych.

5) Dopiero w tym momencie można dokonać poszczególnych wypowiedzeń, jednakże od dnia drugiego zawiadomienia PUP liczy się 30 - dniowy termin ochronny, w przeciągu którego nie może zostać rozwiązany żaden stosunek pracy.

Jak widać wymogi stawiane przez ustawę są dość uciążliwe, a cały proces przeprowadzania zwolnień grupowych jest długotrwały i wiąże się z wieloma obowiązkami formalnymi wobec pracodawcy. Ponadto, nie każdy pracownik może zostać zwolniony grupowo. Należy pamiętać o tym, że istnieją grupy pracowników objęte szczególną ochroną trwałości stosunku pracy np. kobiety w ciąży, na zasiłku macierzyńskim, osoby w wieku przedemerytalnym.

Zwolnienia grupowe wiążą się z koniecznością wypłaty pracownikom tzw. odprawy pieniężnej, a więc niejako zadośćuczynienia za utratę pracy, na czym również ucierpi budżet pracodawcy.

O wiele łatwiej można przeprowadzić procedurę zwolnień indywidualnych, o której stanowi również ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Do zwolnień indywidualnych z przyczyn leżących po stronie pracodawcy wymagana jest jedynie konsultacja ze związkami. Jednakże takie zwolnienia można przeprowadzić tylko wtedy, gdy liczba zwalnianych pracowników w okresie 30 dni nie będzie obligować do przeprowadzenia trybu zwolnień grupowych.


MASZ PYTANIE?