Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla każdego

»

Karne

»

Przestępstwo

» Przestępstwo bigamii – ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Kobieta naklada obrączkę mężczyźnie.

Przestępstwo bigamii – część II

19.04.2016

Przestępstwo

Z dzisiejszego artykułu dowiedzą się Państwo, czy świadomość sprawcy, że zawiera nowy związek małżeński, pozostając w dotychczasowym, ma znaczenie dla odpowiedzialności karnej za przestępstwo bigamii, co to jest oszustwo matrymonialne i za jakie przestępstwa można odpowiadać w powiązaniu z przestępstwem bigamii.

Przestępstwo z art. 206 Kodeksu karnego ma charakter skutkowy – skutkiem jest powstanie nowego stosunku prawnego – związku małżeńskiego między osobami zawierającymi małżeństwo (M. Mozgawa, Komentarz do art. 206 Kodeksu karnego, Lex nr 486914).

W przypadku przestępstwa bigamii mówi się o umyślnym, względnie ewentualnym zamiarze działania sprawcy – odpowiednio w sytuacji, gdy ma on świadomość tego, że zawiera ponowny związek małżeński, pozostając w poprzednim związku i chce tego albo przynajmniej godzi się na to. Niektórzy przedstawiciele doktryny prawa karnego wskazują na dopuszczalność przyjęcia zamiaru tzw. quasi-ewentualnego, w wypadku, gdy osoba zawierająca związek małżeński nie ma pewności, czy jego poprzednie małżeństwo trwa, czy ustało (A. Marek, Komentarz do art. 206 Kodeksu karnego, Lex nr 59897).

W sytuacji, gdy sprawca czynu zabronionego określonego w art. 206 Kodeksu karnego, pozostając w błędnym przekonaniu, iż jego poprzednie małżeństwo nie istnieje, zawiera kolejny związek małżeński, jego zachowanie należy oceniać w kategoriach błędu co do faktu, powodującego wyłączenie odpowiedzialności karnej (M. Mozgawa, Komentarz do art. 206 Kodeksu karnego, Lex nr 486914). O powyższym przesądza treść art. 28 § 1 Kodeksu karnego, wskazującego, iż nie popełnia przestępstwa, kto pozostaje w usprawiedliwionym błędzie co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego.

Zatem podmiot, który mając świadomość pozostawania w ważnym związku małżeńskim, zawiera kolejne małżeństwo, w warunkach, gdy w rzeczywistości jego poprzednie małżeństwo nie istniało, o czym nie wiedział, nie będzie ponosił odpowiedzialności za przestępstwo bigamii, bowiem zachowanie to nie stanowi realizacji znamion czynu zabronionego.

Jeżeli sprawca po zawarciu pierwszego małżeństwa wstąpił w kilka kolejnych związków małżeńskich. popełnia tyle przestępstw, w ile związków wstąpił po wstąpieniu w pierwszy legalnie trwający związek. (M. Mozgawa, Komentarz do art. 206 Kodeksu karnego, Lex nr 486914 i opracowania tam powołane).

Sąd w postępowaniu karnym, dokonując badania istnienia przesłanek odpowiedzialności określonego sprawcy, na zasadzie art. 206 k.k. nie jest władny rozstrzygnąć w kwestii ważności lub braku ważności małżeństwa. W powyższym zakresie sąd karny stosownie do normy wyrażonej w art. 7 k.p.k. związany jest konstytutywnym orzeczeniem sądu cywilnego o unieważnieniu małżeństwa względnie bierze pod rozwagę brak stosownego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie (A. Muszyńska, Komentarz do art. 206 Kodeksu karnego, Lex nr 168352).

W przypadku analizowanego przepisu można mówić o kumulatywnym zbiegu z art. 270 § 1 k.k. – w sytuacji, gdy osoba zawierająca związek małżeński używa podrobionego lub przerobionego dokumentu umożliwiającego zawarcie tego związku np. dowodu osobistego (A. Muszyńska, Komentarz do art. 206 Kodeksu karnego, Lex nr 168352, M. Mozgawa, Komentarz do art. 206 Kodeksu karnego, Lex nr 486914).

W doktrynie prawa karnego przyjmuje się także możliwość wystąpienia kumulatywnej kwalifikacji przepisu art. 206 k.k. w zb. z art. 286 § 1 k.k. (kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania), jeżeli sprawca czynu z art. 206 k.k. wprowadzając w błąd inną osobę, w szczególności przyszłego współmałżonka, ale także chociażby członka jego rodziny, doprowadza do niekorzystnego rozporządzenia mieniem (A. Muszyńska, Komentarz do art. 206 Kodeksu karnego, Lex nr 168352, M. Mozgawa, Komentarz do art. 206 Kodeksu karnego, Lex nr 486914) – w takim przypadku mamy do czynienia z tzw. oszustwem matrymonialnym.

Przestępstwo z art. 206 k.k. zagrożone jest karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do lat 2. Warto jednakże mieć na uwadze, że zgodnie z art. 58 § 1 k.k., jeżeli ustawa przewiduje możliwość wyboru rodzaju kary, a przestępstwo jest zagrożone karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 5 lat, sąd orzeka karę pozbawienia wolności tylko wtedy, gdy inna kara lub środek karny nie może spełnić celów kary. W warunkach spełnienia przesłanek z art. 66 § 1 i 2 k.k. sąd może zastosować wobec sprawcy przestępstwa bigamii warunkowe umorzenia postępowania. Teoretycznie możliwe jest również jest odstąpienie od wymierzenia kary i poprzestanie jedynie na wymierzeniu środka karnego (M. Mozgawa, Komentarz do art. 206 Kodeksu karnego, Lex nr 486914).

Zobacz także część I artykułu na temat przestępstwa bigamii.

MASZ PYTANIE?