Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla każdego

»

Administracyjne

» Przywrócenie terminu w ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Data zaznaczona czerwonym markerem na kalendarzu.

Przywrócenie terminu w postępowaniu administracyjnym

16.02.2016

Administracyjne

Terminy w postępowaniach wszelkiego rodzaju są newralgicznym ich punktem. Decydują bowiem o płynności jego prowadzenia, pozwalają w przybliżeniu oszacować termin zakończenia danej procedury i pozwala odpowiednio zaplanować dalsze działania. Zdarzają się jednak przypadki, gdy z przyczyn niezależnych od strony nie ma faktycznej możliwości, by termin został dotrzymany. Mogą się na to składać problemy zdrowotne, incydentalne (np. wypadek samochodowy), związane z siłą wyższą i wszelkie inne, które sprawiają, iż dotrzymanie terminu nie było możliwe. W takim przypadku z pomocą może stronie przyjść instytucja przewidziana w art. 58 i następnych Kodeksu Postępowania Administracyjnego – przywrócenie terminu.

Na wstępie warto zaznaczyć, iż k.p.a. przewiduje dwa rodzaje terminów, tj. instrukcyjne i zawite. Co do zasady przywrócić można jedynie te drugie, co wynika z tego, iż przekroczenie terminu instrukcyjnego nie powoduje szkody dla strony.

K.p.a. przewiduje możliwość przywrócenia terminu tylko w przypadku, gdy jego uchybienie nastąpiło bez winy strony wnoszącej. Pojęcie winy należy w tym przypadku rozstrzygać w oparciu o ogólnie uznawaną definicję zawinienia, która koncentruje się wokół teorii związku przyczynowego pomiędzy danym działaniem lub zaniechaniem a wystąpieniem zdarzenia powodującego uchybienie terminu. Zdarzenie takie musi być normalnym następstwem tego działania. Zawinionym uchybieniem będzie więc na przykład pomyłka w przeliczeniu terminów (w tym również przez pełnomocnika strony – w orzecznictwie przyjmuje się, iż zawinione uchybienie terminu przez pełnomocnika jest równoważne z uchybieniem terminu przez stronę), celowe pozostawienie dopełnienia czynności na ostatni dzień terminu, w którym dojdzie do nieprzewidywalnego zdarzenia (choć w tym przypadku orzecznictwo jest ze sobą sprzeczne), celowe doprowadzenie do zdarzenia będącego przedmiotem wniosku etc. Wnioskować więc należy, iż tylko przypadek, w którym zaistniałe zdarzenie powodujące uchybienie terminu nie było normalnym następstwem działania strony może być podstawą do złożenia wniosku.

We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić, iż uchybienie terminu nastąpiło w wyniku okoliczności, za które strona nie ponosi odpowiedzialności. Zastosowane pojęcie „uprawdopodobnienia” wskazuje, iż nie ma konieczności udowodnienia zaistnienia tego zdarzenia, co jest oczywiście uzasadnione – ewentualne prowadzenie postępowania dowodowego w sprawie uchybienia terminu nie tylko przedłużyłoby całe postępowanie, ale prowadziłoby do jego nadmiernej komplikacji. Jak wskazuje się w doktrynie "Udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie - tylko prawdopodobnym. Udowodnienie służy celowi przekonania organu orzekającego o prawidłowości pewnego twierdzenia, uprawdopodobnienie służy celowi obudzenia w organie orzekającym ufności w to, że pewne twierdzenie odpowiada prawdzie. (...) Uprawdopodobnienie jest to czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu" (komentarz do k.p.a. autorstwa E. Iserzona).

Termin na wniesienie wniosku wynosi 7 dni liczonych od dnia ustania przyczyny jego uchybienia (datę tę wystarczy uprawdopodobnić, nie jest konieczne udowodnienie tego zdarzenia). Należy jednak pamiętać, iż razem z złożeniem wniosku o przywrócenie terminu należy dopełnić czynności objętej tym wnioskiem. Ustawa nie określa jakie czynności obejmuje ta instytucja, więc należy uznać, iż może to być każde działanie strony w postępowaniu administracyjnym. Można więc przywrócić termin do złożenia odwołania, zażalenia czy wniosku, ale także np. do zapłaty grzywny nałożonej w trybie administracyjnym czy złożenia skargi do sądu administracyjnego. Ustawa przewiduje jednak jeden wyjątek – nie jest możliwe przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do organu właściwego do rozpatrzenia sprawy, który orzeka w formie postanowienia. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu w tej sprawie służy zażalenie. Nieco inaczej wygląda sytuacja w przypadku przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, bowiem o tym postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

Bardzo ważnym problemem, zwłaszcza w przypadku uchybienia terminu do wniesienia środków odwoławczych, jest kwestia wykonalności decyzji lub postanowienia będącego przedmiotem zaskarżenia.  Jest to o tyle problematyczne, iż po upływie terminu do wniesienia odwołania decyzja staje się ostateczna, a złożenie wniosku o przywrócenie terminu nie sprawia, iż owy akt administracyjny ponownie staje się nieprawomocny, a jego wykonalność nie jest wstrzymana z urzędu. Kłopotliwe może się to okazać zwłaszcza w przypadku, w którym wykonanie decyzji może sprawić, iż strona lub osoba trzecia poniesie szkodę lub stratę trudną do nadrobienia w późniejszym terminie.

Dlatego też ustawodawca włączył do k.p.a. możliwość wnioskowania przez stronę o wstrzymanie wykonalności decyzji na czas rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu. Jak stanowi art. 60 k.p.a. organ może dokonać takiego wstrzymania tylko na wniosek strony (zgodnie więc z zasadą legalizmu nie może tego zrobić z urzędu nawet w przypadku, gdy zagrożenie jest istotne). Pomimo braku wyraźnej regulacji uznać należy, iż wstrzymanie wykonalności aktu administracyjnego odbywa się na cały okres rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu, a więc także w postępowaniu zażaleniowym. Organ nie ma jednak obowiązku ustanowić tego rodzaju zabezpieczenia – uzależnione jest to od jego uznania. Praktyka pokazuje, iż organy administracji wstrzymują wykonalność aktu administracyjnego w każdym przypadku, w którym wykonanie decyzji lub postanowienia skutkuje powstaniem lub zmianą stosunku prawnego. Ciężko bowiem oczekiwać od organu, by wstrzymał np. wykonanie decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę czy też odmawiającej udzielenia zezwolenia na sprzedaż alkoholu.

Jak wynika z powyższego, pomimo swojej prostoty konstrukcyjnej kwestia przywrócenia terminu może budzić problemy interpretacyjne, dlatego w przypadku jakichkolwiek wątpliwości w tej materii serdecznie zapraszamy do kontaktu i przedstawienia swojej sytuacji.

MASZ PYTANIE?