Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla każdego

»

Karne

»

Przestępstwo

» Stalking a samobójstwo ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Smartphone.

Stalking a samobójstwo ofiary

06.04.2016

Przestępstwo

Typowymi przejawami stalkingu są: częste wysyłanie niepożądanych wiadomości e-mail, sms, nękanie telefonami, częste nagabywanie pokrzywdzonego, śledzenie pokrzywdzonego. Stopień dokuczliwości stalkingu może być przybrać różne rozmiary, w skrajnych wypadkach nękanie może doprowadzić do podjęcia przez ofiarę próby samobójczej.

Przestępstwo uporczywego nękania ma charakter skutkowy, aby można było stwierdzić, że zostało dokonane, niezbędne jest wystąpienie skutku w postaci wzbudzenia u pokrzywdzonego uzasadnionego okolicznościami poczucia zagrożenia lub istotnego naruszenia jego prywatności. W doktrynie podkreśla się, że wyłączne uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej nie wyczerpuje znamion art. 190a § 1 Kodeksu karnego, jeżeli pozbawione jest wyżej wymienionego skutku. Jako przykład wskazuje się, że za sprawcę czynu z art. 190a § 1 k.k. nie będzie mogła być uznana osoba, która przez kilkanaście dni z rzędu przychodzi wbrew woli innej osoby pod dom, w którym ta zamieszkuje, by ją zobaczyć (N. Kłączyńska, Komentarz do art. 190a Kodeksu karnego, Lex nr 8922).

Jedną z form, jaką może przybrać skutek analizowanego przestępstwa, jest uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, przez które należy rozumieć stan zagrożenia odczuwany subiektywnie przez osobę pokrzywdzoną, który to stan jednocześnie musi być uzasadniony z punktu widzenia przeciętnego, obiektywnego obserwatora (M. Jachimowicz, Przestępstwo stalkingu w świetle noweli kodeksu karnego, WPP 2011, nr 3, P. Furman, Próba analizy konstrukcji ustawowej przestępstwa uporczywego nękania z art. 190a kk. Zagadnienia wybrane, CzPKiNP 2012, nr 3). Kodeks nie określa, o jakiego rodzaju zagrożenie chodzi. W tej sytuacji należy przyjąć, że nie ma konieczności wykazywania, że zagrożone jest określone dobro. Wystarczające jest, zdaje się, że pokrzywdzony na skutek nękania odczuwa bliżej nieokreśloną obawę. Niemniej jednak, w doktrynie wskazuje się, że u pokrzywdzonego wyżej wskazanym przestępstwem niekoniecznie musi wystąpić poczucie lęku, gdyż mogą mieć miejsce sytuacje wyjątkowe, w których takie uczucia się nie pojawią – np. u osoby, której zapewniono ochronę osobistą (M. Mozgawa, Komentarz do art. 190a Kodeksu karnego, Lex nr 9101).

Drugim możliwym skutkiem uporczywego nękania jest istotne naruszenie prywatności (nie jest wystarczające narażenie rzeczonej prywatności na naruszenie). Prawo do prywatności to prawo do prowadzenia, kreowania własnego życia wedle własnego uznania, względnie przy minimalnej ingerencji z zewnątrz – “obejmuje życie prywatne rodzinne i domowe, integralność człowieka w ujęciu fizycznym i psychicznym, honor, reputację, prawo do tego, aby nie być przedstawianym w fałszywym świetle, prawo do zakazu publikacji bez zgody własnej wypowiedzi i wizerunku, ochronę przed ujawnianiem informacji przekazanych lub otrzymanych w warunkach poufności” (N. Kłączyńska, Komentarz do art. 190 a Kodeksu karnego, Lex nr 8922).

Z punktu widzenia analizowanego przestępstwa bez znaczenia pozostają cel i motywacja działania sprawcy. Motywy działania sprawcy nie muszą cechować się nagannością (N. Kłączyńska, Komentarz do art. 190a Kodeksu karnego, Lex nr 8922).

Analizowany czyn zagrożony jest karą pozbawienia wolności do lat trzech, a jego ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego. Ze względu na wysokość zagrożenia karą wobec sprawcy czynów z art. 190 a § 1 k.k. możliwe jest warunkowe umorzenie postępowania lub odstąpienie od wymierzenia kary. Wobec sprawcy przestępstw opisanych w art. 190a k.k. można orzec środek karny, o którym mowa w art. 41a § 1 k.k. (obowiązek powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, zakaz kontaktowania się z określonymi osobami, zakaz zbliżania się do określonych osób, zakaz opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu lub nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym).

Typowymi przejawami stalkingu są: częste wysyłanie niepożądanych wiadomości e-mail, sms, nękanie telefonami, częste nagabywanie pokrzywdzonego, śledzenie pokrzywdzonego. Stopień dokuczliwości stalkingu może być przybrać różne rozmiary, w skrajnych wypadkach nękanie może doprowadzić do podjęcia przez ofiarę próby samobójczej (N. Kłączyńska, Komentarz do art. 190a Kodeksu karnego, Lex nr 8922).

Zgodnie z art. 190a § 3 k.k., określającym typ kwalifikowany m.in. przestępstwa uporczywego nękania, jeżeli następstwem czynu zabronionego określonego w 190a § 1 k.k. (jak również w art. 190a § 2 k.k. – kradzież tożsamości) jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10. Jeżeli skutkiem targnięcia się na życie pokrzywdzonego, jest jego śmierć, ciężki uszczerbek na zdrowiu, naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, orzec można nawiązkę na podstawie art. 47 k.k. Ściganie wyżej wskazanego przestępstwa następuje z urzędu. Stypizowane w art. 190a § 3 k.k. przestępstwo określa się mianem kwalifikowanego ze względu na skutek – w tym przypadku jest nim targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie. W literaturze przyjmuje się, że z realizacją znamion tego czynu zabronionego mamy do czynienia również w sytuacji, gdy podjęta przez pokrzywdzonego próba samobójcza nie odniosła zamierzonego przezeń skutku, tj. nie zakończyła się śmiercią pokrzywdzonego (N. Kłączyńska, Komentarz do art. 190a Kodeksu karnego, Lex nr 8922).

Określone wyżej przestępstwo ma charakter powszechny – może je popełnić każdy człowiek, a nadto skutkowy – konieczne dla stwierdzenia bytu rzeczonego przestępstwa jest targnięcie się na życie przez pokrzywdzonego. Warunkiem przypisania sprawcy czynu zabronionego odpowiedzialności określonej w art. 190a § 3 k.k. jest, okoliczność, że sprawca przewidywał albo mógł przewidzieć, że jego zachowanie spowoduje targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie.

Zobacz także część I artykułu na temat przestępstwa stalkingu.

MASZ PYTANIE?