Porada prawna on-line

Artykuły

»

Prawo dla firm

»

Spółki

»

Społka jawna

» Umowa spółki jawnej ...

NAJNOWSZE ARTYKUŁY

Człowiek w garniturze w kole, od którego biegną strzałki do pozostałych kół.

Umowa spółki jawnej Część I – elementy obligatoryjne

01.04.2016

Społka jawna

Zgodnie z art. 25 Kodeksu spółek handlowych umowa spółki jawnej powinna zawierać firmę i siedzibę spółki, określenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość, przedmiot działalności spółki, czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony – są to elementy obowiązkowe, umowa może jednak zawierać także inne ustalenia.

Zawarcie umowy spółki jawnej powinno nastąpić, pod rygorem nieważności w formie pisemnej. Niezachowanie przepisanej formy i zawarcie umowy np. w formie ustnej, nie wywoła żadnych skutków prawnych, przewidzianych dla umowy spółki jawnej. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że zgodnie z art. 73 § 1 k.c. czynność prawna (w tym przypadku umowa spółki jawnej) dokonana bez zachowania zastrzeżonej formy jest z mocy prawa nieważna. Z tych przyczyn wspólnicy, w następstwie poczynionych, chociażby ustnych, ustaleń winni zawrzeć stosowną umowę na piśmie. Rygor nieważności umowy spółki jawnej zawartej w formie innej niż pisemna wynika ponadto z artykułu 23 Kodeksu spółek handlowych. Zwykła forma pisemna to w przypadku umowy spółki jawnej swoista opcja minimum – nic nie stoi na przeszkodzie, aby umowa została zawarta w formie pisemnej z urzędowo poświadczonym podpisem czy urzędowym poświadczeniem daty, czy też w formie aktu notarialnego. Co więcej, jeżeli do spółki, tytułem wkładu, wnoszona byłaby nieruchomość, wówczas forma aktu notarialnego będzie konieczna – pod rygorem nieważności (wynika to m.in. z brzmienia art. 158 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym forma aktu notarialnego zastrzeżona jest nie tylko dla umowy przenoszącej własność nieruchomości, ale także dla umowy zobowiązującej do takiego przeniesienia).

Zgodnie z art. 25 Kodeksu spółek handlowych umowa spółki jawnej musi zawierać co najmniej firmę i siedzibę spółki, określenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość, przedmiot działalności spółki, czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony – są to elementy obowiązkowe. W umowie spółki jawnej wspólnicy mogą jednak regulować wszystkie te elementy, które kodeks pozwala kształtować według uznania wspólników – mowa tu chociażby o zasadach podziału zysku, uczestniczenia w stratach, zasadach prowadzenia spraw spółki etc.

Umowa powinna określać osoby wspólników, wskazywać firmę spółki ustaloną zgodnie z art. 24 k.s.h. (firma spółki jawnej powinna zawierać nazwiska lub firmy (nazwy) wszystkich wspólników albo nazwisko albo firmę (nazwę) jednego albo kilku wspólników oraz dodatkowe oznaczenie spółka jawna, przy czym dopuszczalne jest używanie w obrocie skrótu sp. j.), a ponadto siedzibę spółki. W kontekście ostatniego wymienionego elementu należy pamiętać, że siedziba spółki jest czym innym niż jej adres. Przyjmuje się, że siedzibą spółki jawnej jest miejscowość, w której dokonywane są czynności z zakresu prowadzenia spraw spółki i jej reprezentacji – co nie rodzi problemów jeżeli wspólnicy zamieszkują w tej samej miejscowości, jeżeli jednak zamieszkują w różnych, to należy ustalić i wskazać w umowie miejscowość – siedzibę (A. Kidyba, Komentarz do art. 25 Kodeksu spółek handlowych, Lex nr 484462).

W dalszej kolejności należy określić w umowie wkłady wnoszone przez wspólnika i ich wartość. Zobowiązanie do wniesienia wkładów przez wspólnika spółki jawnej wynika z treści art. 3 k.s.h. Wkłady do spółki jawnej mogą mieć charakter pieniężny lub niepieniężny (aporty, usługi, praca). Mogą być one oddane spółce do korzystania albo wniesione na własność. Wkład wspólnika może polegać na przeniesieniu lub obciążeniu własności rzeczy lub innych praw (A. Kidyba, Komentarz do art. 25 Kodeksu spółek handlowych, Lex nr 484462 i opracowania tam powołane). Wkłady nie muszą być wnoszone w momencie rejestrowania spółki. Ich wycena może być oparta na poczynionych przez wspólników ustaleniach, dokonanych na podstawie posiadanej przez nich wiedzy oraz doświadczenia. Ocena wartości określonych elementów majątku może zostać dokonana także przez biegłych posiadających specjalistyczną wiedzę. Wycenie należy poddać również wkłady w postaci świadczenia usług lub pracy.

Następny element, który musi zostać zdefiniowany w umowie spółki to przedmiot jej działalności, który winien być spójny z jej celem. Stosownie do art. 22 k.s.h. spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą. W kontekście przytaczanego już w tekście art. 3 k.s.h. uznać należy, że cel spółki powinien wiązać się z wniesieniem do wkładów, względnie współdziałaniem w inny sposób i prowadzeniem przedsiębiorstwa. Przedmiot działalności spółki powinien więc stanowić konkretyzację celu i określać zakres dozwolonych działań podejmowanych przez spółkę.Przedmiot działalności spółki należy określić w umowie spółki jawnej, zgodnie z art. 40 ustawy – Krajowy Rejestr Sądowy, według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD).

Ostatni z elementów wymienionych w art. 25 k.s.h. to oznaczenie czasu trwania spółki. Wspólnicy mogą stworzyć spółkę na pewien z góry oznaczony czas, ale równie dobrze bez określania czasu jej trwania. Jeżeli umowa zawierana jest na czas nieoznaczony, nie jest konieczne wskazywanie tego faktu w umowie. Jeżeli okres trwania spółki ma być ograniczony w czasie, winno to zostać odnotowane w umowie spółki. Czas oznaczony może być określony terminem (do dnia …), okresem (na rok), wykonaniem określonych zadań (budowa osiedla). Warto mieć na uwadze, że wybór pomiędzy oznaczonym a nieoznaczonym czasem trwania spółki rodzi szereg konsekwencji, i tak ewentualna późniejsza decyzja o skróceniu czasu trwania umowy zawartej na czas nieoznaczony będzie powodowała konieczność zmiany umowy spółki. Umowa spółki zawarta na czas nieoznaczony nie musi oznaczać, że będzie ona trwała zupełnie bez ograniczenia czasowego, gdyż może zostać wypowiedziana przez wspólnika na sześć miesięcy przed końcem roku obrotowego. Z kolei nadejście wskazanego w umowie terminu, w przypadku zawarcia umowy spółki na czas oznaczony, skutkuje rozwiązaniem spółki (A. Kidyba, Komentarz do art. 25 Kodeksu spółek handlowych, Lex nr 484462 i opracowania tam powołane).

Warto pamiętać, że istnieje możliwość zawarcia umowy spółki jawnej przy pomocy wzorca umowy w systemie teleinformatycznym (art. 231 k.s.h.). Szczegółowe zasady określone zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 stycznia 2015 r. w sprawie określenia wzorców dotyczących spółki jawnej udostępnionych w systemie teleinformatycznym – należy jednak pamiętać, że zawarcie umowy spółki jawnej w tej formie wiąże się z pewnymi ograniczeniami (np. wniesione wkłady mogą być tylko pieniężne).

Zobacz także część II artykułu na temat fakultatywnych elementów umowy spółki jawnej.

Po więcej informacji na temat spółek, zapraszamy na blog spółka osobowa.

MASZ PYTANIE?